Sprawa gospodarcza a zwykła sprawa cywilna
Art. 458² KPC obejmuje przede wszystkim sprawy cywilne między przedsiębiorcami związane z ich działalnością, także po jej zakończeniu. Katalog jest szerszy. Obejmuje m.in. stosunki spółki, określone roszczenia wobec zarządu, umowy o roboty budowlane, leasing i odpowiedzialność za dług przedsiębiorcy.
Nie są sprawami gospodarczymi m.in. podział wspólnego majątku wspólników spółki cywilnej po jej ustaniu. Wyjątek dotyczy też niektórych wierzytelności nabytych od osoby niebędącej przedsiębiorcą (art. 458² § 2 KPC).
Sama obecność firmy w sporze nie rozstrzyga właściwego trybu. Osoba niebędąca przedsiębiorcą oraz przedsiębiorca będący osobą fizyczną mogą w ustawowym terminie wnosić o pominięcie przepisów odrębnych. Zasadniczo mają tydzień od doręczenia wymaganych pouczeń. Gdy pouczenia nie były wymagane, wniosek zgłasza się w pozwie lub pierwszym piśmie pozwanego (art. 458⁶ KPC).
Dowody i terminy w postępowaniu gospodarczym
Powód co do zasady podaje wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany w odpowiedzi. Późniejsze są pomijane, chyba że strona uprawdopodobni wcześniejszą niemożność ich powołania lub późniejsze powstanie potrzeby. Wówczas obowiązuje dwutygodniowy termin od chwili, gdy powołanie stało się możliwe lub potrzebne (art. 458⁵ KPC).
Dowód z zeznań świadków ma charakter uzupełniający. Sąd dopuszcza go, gdy po innych dowodach lub w ich braku pozostają istotne niewyjaśnione fakty (art. 458¹⁰ KPC).
Czynności strony wywołujące zmianę uprawnień w danym stosunku co do zasady wykazuje się dokumentem. Wyjątek wymaga wykazania niemożności przedstawienia dokumentu z przyczyn niezależnych od strony (art. 458¹¹ KPC). Dlatego trzeba zachować umowy, zamówienia, potwierdzenia odbioru, e-maile i wiadomości pozwalające ustalić autora.
Przed pierwszym pismem warto sprawdzić też przedawnienie faktury i udokumentować próbę rozwiązania sporu poza sądem.
Pozew przeciwko spółce: kogo pozwać
Przed pozwem trzeba ustalić podmiot będący dłużnikiem, jego formę prawną i sposób reprezentacji. Spółka i jej wspólnicy nie są automatycznie zamiennymi pozwanymi.
W spółce jawnej wspólnicy odpowiadają bez ograniczenia, solidarnie między sobą i ze spółką. Wierzyciel może pozwać wspólnika jeszcze przed wykazaniem bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce. Egzekucję z jego majątku prowadzi jednak zasadniczo po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki (art. 22 i 31 KSH).
Przy spółce komandytowej trzeba odróżnić komplementariusza od komandytariusza. Zakres odpowiedzialności zależy m.in. od sumy komandytowej i wkładu. W spółce partnerskiej istnieją ograniczenia odpowiedzialności partnera za wykonywanie wolnego zawodu przez innych partnerów (art. 89, 95, 102–103 i 111–112 KSH). Reguły spółki jawnej nie opisują więc wszystkich spółek osobowych.
Nakaz zapłaty w sprawie gospodarczej
Spór o zapłatę faktury często zaczyna się od nakazu zapłaty. W postępowaniu upominawczym pozwany wnosi sprzeciw, a nakaz traci wtedy moc w zaskarżonej części (art. 505 § 1 KPC). W EPU po sprzeciwie nakaz traci moc, a sąd umarza postępowanie w tej części (art. 505²⁸ i nast. KPC). W postępowaniu nakazowym pozwany wnosi zarzuty (art. 493 § 1 KPC).
Sprzeciw nie kończy sporu, a w sprawie między firmami trzeba się przygotować na dalsze postępowanie z argumentami i dowodami. Tryby od strony wierzyciela opisują poradniki Nakaz zapłaty oraz Postępowanie upominawcze i e-Sąd. Sytuację firmy, która otrzymała nakaz, omawia poradnik Sprzeciw od nakazu zapłaty.
Co przygotować przed rozmową z adwokatem
- umowę, zamówienie lub ogólne warunki współpracy;
- faktury z dowodem doręczenia;
- dowody wykonania świadczenia, np. protokoły odbioru;
- korespondencję z kontrahentem, w tym przedsądowe wezwanie do zapłaty;
- odpis z KRS lub wydruk z CEIDG dłużnika;
- otrzymane pisma z sądu wraz z datą doręczenia.
Lista jest pomocnicza, a komplet dokumentów zależy od sprawy.
Typowe błędy
- Przeniesienie praw konsumenta na spór między firmami. Ochrona konsumencka co do zasady nie obejmuje relacji o charakterze zawodowym.
- Zbieranie dowodów dopiero po złożeniu pozwu. Twierdzenia i dowody warto przygotować już przy pierwszym piśmie.
- Błędne oznaczenie pozwanego. Pozew przeciwko wspólnikowi zamiast spółki albo odwrotnie, nieaktualny adres, pominięta upadłość.
- Brak informacji o próbie polubownego rozwiązania sporu. Pozew musi ją zawierać (art. 187 § 1 pkt 3 KPC).
- Pominięcie krótszego terminu przedawnienia. Przy sprzedaży w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy termin wynosi 2 lata (art. 554 KC).
Kontakt
Krótki opis sprawy można przekazać przez formularz kontaktowy.