Waluta i cena
W umowie z kontrahentem z innego państwa Unii cena często jest wyrażona w euro. Umowa powinna jednoznacznie wskazywać walutę ceny i walutę zapłaty. Jeśli polska firma podaje cenę w złotych, a kontrahent z Niemiec ma płacić w euro, albo odwrotnie, strony powinny też ustalić sposób przeliczenia, źródło kursu i dzień, według którego kurs się ustala.
Warto również zapisać, czy cena obejmuje koszty transportu, ubezpieczenia, opakowania i opłat związanych z przewozem. Rozliczenia podatkowe, w tym VAT, najlepiej omówić przed podpisem z doradcą podatkowym lub księgową, ponieważ wpływają na ostateczny koszt transakcji.
Płatność
Postanowienia o płatności decydują o tym, kiedy firma otrzyma pieniądze i jak łatwo będzie wykazać zaległość. Umowa powinna określać co najmniej:
- termin zapłaty i zdarzenie, od którego się go liczy, np. dostawę, odbiór albo doręczenie faktury;
- rachunek bankowy, na który ma nastąpić zapłata, oraz sposób potwierdzania zmiany rachunku;
- podział kosztów przelewu zagranicznego między strony;
- skutki opóźnienia w zapłacie, np. odsetki.
Przy pierwszej transakcji z nowym kontrahentem strony często umawiają się na zapłatę części ceny z góry. To decyzja handlowa, ale jej warunki również warto opisać w umowie. Jeśli umowa podlega prawu polskiemu, zasady odsetek między firmami opisuje poradnik Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. Pierwsze kroki przy niezapłaconej fakturze opisują poradniki Wezwanie do zapłaty dla kontrahenta zagranicznego oraz Niemiecki kontrahent nie płaci.
Dostawa i odbiór
Przy sprzedaży towarów umowa powinna określać miejsce i termin dostawy, sposób transportu, stronę, która organizuje i opłaca przewóz, oraz chwilę przejścia ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru. Strony często posługują się w tym celu regułami Incoterms. Wtedy warto wpisać do umowy konkretną regułę, miejsce oraz wersję reguł, ponieważ sam skrót bez tych danych może być różnie rozumiany.
Osobno należy ustalić zasady odbioru: kto i kiedy sprawdza towar lub wykonaną usługę, jak zgłasza się wady lub braki i jakie dokumenty potwierdzają dostawę. Przy usługach odpowiednikiem dostawy jest opis zakresu prac, terminu ich wykonania i sposobu odbioru. Przy sprzedaży towarów obowiązek zbadania towaru i zawiadomienia sprzedającego o niezgodności może wynikać także z konwencji wiedeńskiej, o czym piszemy w poradniku Międzynarodowa umowa sprzedaży i konwencja wiedeńska.
Zabezpieczenie zapłaty
Dochodzenie zapłaty od kontrahenta z innego państwa może wymagać dodatkowych formalności. Z tego powodu strony często uzgadniają zabezpieczenie zapłaty jeszcze przed pierwszą dostawą. W praktyce handlowej stosuje się w szczególności:
- przedpłatę lub zaliczkę na poczet ceny;
- gwarancję bankową albo akredytywę;
- zastrzeżenie, że towar pozostaje własnością sprzedawcy do zapłaty ceny;
- limit kredytu kupieckiego i wstrzymanie dalszych dostaw przy zaległości.
Każde z tych rozwiązań wymaga konkretnych zapisów w umowie, np. kwoty i terminu przedpłaty, rodzaju gwarancji i banku, który ją wystawia, albo wysokości limitu. Skutki prawne wybranego zabezpieczenia w danej umowie warto omówić z adwokatem przed podpisem.
Prawo, sąd i język umowy
Oprócz warunków handlowych umowa z kontrahentem zagranicznym powinna rozstrzygać, jakiemu prawu podlega i który sąd rozpozna ewentualny spór. Wybór prawa to odrębna kwestia od wyboru sądu, dlatego każdą z nich rozstrzyga osobne postanowienie. Zasady opisuje poradnik Prawo właściwe dla umowy międzynarodowej, a na przykładzie kontrahenta z Niemiec poradnik Umowa z firmą z Niemiec.
Przy sprzedaży towarów dochodzi pytanie, czy do umowy ma być stosowana konwencja wiedeńska (CISG). Język rozmów ani korespondencji nie decyduje o prawie właściwym. Umowę w dwóch wersjach językowych omawia poradnik Umowa dwujęzyczna: która wersja językowa wiąże.
Warunki handlowe w umowie z kontrahentem zagranicznym
- Waluta i cenaWaluta ceny i zapłaty, sposób przeliczenia i dzień ustalenia kursu, koszty wliczone w cenę.
- PłatnośćTermin i zdarzenie, od którego się go liczy, rachunek bankowy, koszty przelewu, skutki opóźnienia.
- Dostawa i odbiórMiejsce i termin dostawy, transport, przejście ryzyka, przy Incoterms reguła, miejsce i wersja, zasady odbioru.
- ZabezpieczeniePrzedpłata, gwarancja bankowa, akredytywa lub inne rozwiązanie uzgodnione przed pierwszą dostawą.
- Postanowienia prawneOsobne postanowienia o prawie właściwym, sądzie i języku umowy.
Na co zwrócić uwagę
- Umowa z inną spółką niż ta, z którą prowadzono rozmowy. Dane kontrahenta w umowie warto porównać z rejestrem państwa jego siedziby, a nie tylko ze stopką wiadomości. Sprawdzenie drugiej strony opisuje poradnik Umowa handlowa – co sprawdzić przed podpisem.
- Sama kwota bez waluty i kursu. Brak waluty zapłaty, zasad przeliczenia i podziału kosztów przelewu prowadzi do rozbieżności przy rozliczeniu.
- Termin zapłaty bez punktu odniesienia. Zapis „30 dni” bez wskazania, od jakiego zdarzenia liczy się termin, utrudnia wykazanie opóźnienia.
- Sam skrót reguły dostawy. Skrót Incoterms bez miejsca i wersji reguł może być różnie rozumiany przez strony.
- Zabezpieczenie ustalane po fakcie. Przedpłatę lub gwarancję warto uzgodnić przed pierwszą dostawą, a nie dopiero po pierwszej zaległej fakturze.
Rozmowa z adwokatem
Przed rozmową warto zebrać nazwę i państwo siedziby kontrahenta, projekt umowy, korespondencję z negocjacji, proponowane warunki płatności i dostawy oraz listę pytań. Zakres pomocy przy umowach z firmami z innych państw opisujemy na stronie Umowy z kontrahentami zagranicznymi, a przy współpracy z firmami z Niemiec na stronie Współpraca polsko-niemiecka.