Odpowiedź na pozew a sprzeciw od nakazu zapłaty
Przesyłka z sądu może zawierać odpis pozwu z wezwaniem albo nakaz zapłaty. Od tego zależy, jakie pismo składa pozwany. Rodzaj nakazu wskazują jego nagłówek i pouczenie.
Od nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym, także w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU), wnosi się sprzeciw. Od nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym wnosi się zarzuty (art. 493 § 1 i art. 505 KPC). Nakaz niezaskarżony w terminie może się uprawomocnić i stać się podstawą egzekucji. Szczegóły opisujemy w poradniku Sprzeciw od nakazu zapłaty.
Termin na odpowiedź na pozew
Przewodniczący doręcza pozew i wzywa pozwanego do odpowiedzi w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie (art. 205¹ § 1 KPC). Nie ma jednej liczby dni właściwej dla każdego pisma sądowego. Wiążący termin trzeba odczytać z doręczonego wezwania.
W dniu odbioru należy zachować dowód doręczenia, odpis pozwu i wszystkie załączniki. Następnie trzeba ustalić osobę uprawnioną do podpisu i przygotować stanowisko, zarzuty oraz dowody.
Odpowiedź na pozew po terminie
Odpowiedź złożona po terminie podlega zwrotowi (art. 205¹ § 2 KPC). Gdy pozwany nie odpowie, sąd może wydać wyrok zaoczny. Co do zasady przyjmuje wtedy fakty podane przez powoda, chyba że budzą uzasadnione wątpliwości lub służą obejściu prawa (art. 339 KPC).
Jeżeli uchybienie nastąpiło bez winy strony, można wnosić o przywrócenie terminu. Wniosek składa się w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia i równocześnie wnosi odpowiedź. Trzeba uprawdopodobnić okoliczności braku winy. Po upływie roku przywrócenie jest możliwe tylko wyjątkowo (art. 168–169 KPC). Sam wniosek nie wstrzymuje postępowania ani wykonania orzeczenia (art. 172 KPC).
Co powinna zawierać odpowiedź na pozew
Odpowiedź powinna wskazywać sąd, sygnaturę, strony i osobę podpisującą. Trzeba sformułować wnioski, np. oddalenie powództwa, podać fakty i dowód na każdy z nich, podpisać pismo oraz wymienić załączniki (art. 126 KPC).
Należy wskazać, które fakty są przyznane, a którym pozwany zaprzecza, oraz odnieść się do żądań powoda. Dokumenty i odpisy dołącza się według właściwego sposobu wniesienia pisma. Przy pełnomocniku trzeba uwzględnić dokument umocowania i zasady doręczeń (art. 126–128 KPC).
Sprawa gospodarcza i dowody
Powód co do zasady zgłasza wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany w odpowiedzi. Późniejsze podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni wcześniejszą niemożność powołania lub późniejsze powstanie potrzeby. Wtedy trzeba je zgłosić w ciągu dwóch tygodni od chwili, gdy powołanie stało się możliwe albo potrzebne (art. 458⁵ KPC). Ustawa przewiduje również pouczenia i możliwość wyznaczenia innego terminu.
Zarzuty w odpowiedzi na pozew
W sporze o zapłatę firmy powołują się zwykle na to, że:
- świadczenie nie zostało wykonane albo wykonano je tylko częściowo;
- towar lub usługa miały wady, które zgłoszono w reklamacji;
- dług został już zapłacony albo potrącony z wierzytelnością pozwanego;
- roszczenie się przedawniło;
- sporne są odsetki albo rekompensata za koszty odzyskiwania należności (art. 7 i 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).
Przedawnienie nie powoduje, że dług znika. Po upływie terminu dłużnik może jednak uchylić się od zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia (art. 117 KC). Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się co do zasady po 3 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Dla sprzedaży w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy termin wynosi 2 lata (art. 554 KC). Więcej w poradniku Przedawnienie faktury.
Gdy pozew dotyczy kary umownej, powołanie się na brak szkody warto omówić z adwokatem. Zapowiedź potrącenia lub kara umowna wymagają analizy umowy. Zasady opisujemy w poradniku Kara umowna.
Zarzut braku jurysdykcji
Jeśli spór ma element zagraniczny, np. umowa wskazuje sąd innego państwa, kwestię jurysdykcji trzeba ocenić przed pierwszym pismem. Według rozporządzenia Bruksela I bis sąd państwa członkowskiego, który nie ma jurysdykcji na innej podstawie, uzyskuje ją, jeśli pozwany wda się przed nim w spór. Nie dotyczy to sytuacji, gdy pozwany robi to po to, by podnieść zarzut braku jurysdykcji, albo gdy inny sąd ma jurysdykcję wyłączną na podstawie art. 24 rozporządzenia.
Co dzieje się po złożeniu odpowiedzi
Odpowiedź na pozew nie kończy sporu. Na końcu zwykle zapada wyrok, korzystny dla pozwanego albo nie. Sprawa może też zakończyć się inaczej, np. ugodą. Ocenę szans i ryzyka kosztów warto omówić z adwokatem przed złożeniem pisma.
Odpowiedź na pozew krok po kroku
- Odbiór przesyłki z sąduZapisać datę odbioru, zachować kopertę lub potwierdzenie odbioru i sprawdzić, czy doręczono odpis pozwu z załącznikami.w dniu odbioru przesyłki
- Rodzaj pismaZ pisma sądu wynika, czego sąd oczekuje i w jakim terminie. Od nakazu zapłaty wnosi się sprzeciw albo zarzuty.
- Podpis i pełnomocnictwoUstalić, kto w firmie podpisze pismo albo komu zostanie udzielone pełnomocnictwo. Dokumenty przekazać adwokatowi od razu.
- Stanowisko, zarzuty i dowodyPrzygotować argumenty i dokumenty: umowę, korespondencję, reklamacje, protokoły, dowody zapłaty.
- Złożenie odpowiedziOcenę szans i ryzyka kosztów warto omówić z adwokatem przed złożeniem pisma.w terminie wynikającym z pisma sądu
Co przygotować przed rozmową z adwokatem
- pozew z załącznikami i pismo sądu wraz z kopertą albo potwierdzeniem z datą doręczenia;
- umowę, zamówienie i ogólne warunki;
- faktury, protokoły odbioru i dokumenty dostawy;
- korespondencję z kontrahentem, w tym e-maile, wezwania i odpowiedzi;
- reklamacje i odpowiedzi na nie;
- dowody zapłaty lub oświadczenie o potrąceniu;
- dokument pokazujący, kto może podpisać pismo za firmę, np. odpis z KRS albo pełnomocnictwo.
Lista jest pomocnicza, a komplet dokumentów zależy od sprawy.
Typowe błędy
- Odkładanie pisma z sądu na później. Termin wskazany w piśmie sądu może upłynąć, zanim ktokolwiek w firmie przeczyta przesyłkę.
- Ogólnikowe stanowisko bez dowodów. Samo „nie zgadzam się” niewiele daje.
- Mylenie odpowiedzi na pozew ze sprzeciwem. Od nakazu zapłaty wnosi się sprzeciw albo zarzuty, zależnie od trybu.
- Pominięcie przedawnienia. Zarzut przedawnienia trzeba podnieść, aby uchylić się od zapłaty (art. 117 KC).
- Brak dokumentu umocowania. Warto wcześniej ustalić, kto podpisuje pismo za firmę.