List intencyjny i term sheet w praktyce
List intencyjny jest dokumentem, w którym firmy potwierdzają, że prowadzą rozmowy o współpracy lub o konkretnej transakcji, i opisują, czego te rozmowy mają dotyczyć. Często zawiera harmonogram dalszych kroków, zasady wymiany informacji i wskazanie osób odpowiedzialnych za negocjacje. Bywa stosowany zarówno przy dużych transakcjach, jak i przy planowanej współpracy dwóch firm.
Term sheet to zwykle zestawienie głównych warunków przyszłej umowy, takich jak przedmiot, cena, terminy i podział ryzyk. Bywa dołączany do listu intencyjnego albo podpisywany jako osobny dokument. Nazwa „umowa term sheet” nie przesądza o jego charakterze, ponieważ także tu znaczenie ma treść.
Oba dokumenty powstają przed zawarciem umowy docelowej. Różnią się poziomem szczegółu, a w konsekwencji tym, jakie zobowiązania można z nich wyprowadzić.
Co w liście intencyjnym może wiązać
Nie każde zdanie listu intencyjnego ma taki sam charakter. Deklaracja, że strony „zamierzają podjąć rozmowy”, różni się od postanowienia, że przez określony czas żadna ze stron nie będzie negocjować z innymi firmami. Pytanie, czy list intencyjny ma moc prawną, warto więc zadawać osobno dla każdego postanowienia.
Szczególnej uwagi wymagają postanowienia dotyczące:
- poufności przekazywanych informacji i sposobu ich oznaczania;
- wyłączności negocjacji i czasu jej trwania;
- kosztów rozmów, analiz i doradców;
- terminu, po którym list przestaje obowiązywać;
- prawa właściwego i sądu, jeśli kontrahent ma siedzibę za granicą;
- wskazania, które części dokumentu strony uznają za wiążące, a które nie.
Jeżeli strony chcą, aby dokument poza wybranymi postanowieniami niczego nie przesądzał, warto zapisać to w nim wprost. Czy takie zastrzeżenie wystarczy w konkretnej sprawie, zależy od całego dokumentu i korespondencji stron.
Odrębną kwestią jest poufność. Ochrona z art. 72¹ KC dotyczy informacji udostępnionych w toku negocjacji z zastrzeżeniem poufności, dlatego warto je wyraźnie oznaczać już na etapie listu intencyjnego. Skutki naruszenia tego obowiązku opisujemy w poradniku Umowa handlowa – co sprawdzić przed podpisem.
Czy list intencyjny można zerwać
Samo podpisanie listu intencyjnego nie oznacza zawarcia umowy docelowej, a wycofanie się z rozmów nie zawsze pozostaje bez skutków. Prowadzenie negocjacji z naruszeniem dobrych obyczajów może rodzić obowiązek naprawienia szkody (art. 72 § 2 KC). Znaczenie mogą mieć także postanowienia samego listu. Okoliczności, które warto odnotować po zakończeniu rozmów, opisujemy w poradniku Kontrahent zerwał negocjacje: kiedy to negocjacje w złej wierze.
List intencyjny a umowa przedwstępna
Umowa przedwstępna to umowa, w której strony zobowiązują się zawrzeć w przyszłości oznaczoną umowę. Powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (art. 389 KC). Terminy i skutki uchylania się od zawarcia umowy przyrzeczonej omawiamy w poradniku Umowa handlowa – co sprawdzić przed podpisem.
Granica między listem intencyjnym a umową przedwstępną nie zawsze jest wyraźna. Jeżeli dokument zatytułowany „list intencyjny” określa istotne postanowienia przyszłej umowy i zawiera zobowiązanie do jej zawarcia, jego ocena może zależeć bardziej od treści niż od tytułu.
Na co zwrócić uwagę
- Tytuł zamiast treści. Nazwa „list intencyjny” lub „term sheet” nie przesądza o skutkach dokumentu.
- Brak terminu. List bez daty wygaśnięcia może utrudniać ustalenie, czy wyłączność lub inne postanowienia nadal obowiązują.
- Informacje bez oznaczenia. Ochrona z art. 72¹ KC dotyczy informacji przekazanych z zastrzeżeniem poufności, dlatego warto oznaczać je przy przekazaniu.
- Brak korespondencji. Wersje robocze, notatki i wiadomości z negocjacji mogą mieć znaczenie przy ustalaniu zamiaru stron, więc warto je zachować.
- Gotowy wzór. Pobrany wzór listu intencyjnego może nie odpowiadać temu, co strony faktycznie uzgodniły.
Od rozmów do umowy docelowej
- List intencyjnyPotwierdzenie rozmów, ich zakresu i harmonogramu. Skutki zależą od treści poszczególnych postanowień.
- Term sheetZestawienie głównych warunków przyszłej umowy, dołączane do listu intencyjnego albo podpisywane osobno. O jego charakterze decyduje treść, a nie nazwa.
- NegocjacjeGdy strony negocjują oznaczoną umowę, zostaje ona zawarta po uzgodnieniu wszystkich postanowień, które były przedmiotem negocjacji. Prowadzenie negocjacji z naruszeniem dobrych obyczajów może rodzić obowiązek naprawienia szkody.
- Umowa docelowaZawarcie umowy docelowej. Samo podpisanie listu intencyjnego go nie oznacza.
Pomoc kancelarii
Przedmiotem rozmowy z adwokatem może być przygotowanie negocjacji: cel umowy, kwestie, w których firma nie chce ustąpić, oraz pytania do kontrahenta. Gdy jest już końcowa wersja listu intencyjnego lub term sheetu, rozmowa może dotyczyć tego, o co jeszcze zapytać przed podpisem. Zakres pomocy opisujemy na stronie Negocjacje umów.