Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Jak uzyskać rozwód na pierwszej rozprawie: kiedy jest to możliwe i od czego zależy

Na pytanie, jak uzyskać rozwód na pierwszej rozprawie, nie ma odpowiedzi w postaci jednej procedury, bo przepisy nie przewidują osobnego trybu rozwodu na jednym terminie. Rozwód może zostać orzeczony na pierwszej rozprawie tylko wtedy, gdy sąd zdoła na niej ustalić wszystko, o czym musi rozstrzygnąć w wyroku. Zależy to przede wszystkim od stanowiska drugiego małżonka co do winy i spraw dzieci.

Czas całej sprawy, od złożenia pozwu do prawomocnego wyroku, opisujemy w poradniku Ile trwa rozwód. Warunki, na jakich sąd nie orzeka o winie, omawiamy w poradniku Rozwód bez orzekania o winie.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Kiedy możliwy jest rozwód na pierwszej rozprawie

Przepisy nie określają, ile rozpraw ma się odbyć w sprawie o rozwód. Sprawę rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy (art. 17 pkt 1 KPC), który wyznacza terminy i ocenia, czy zebrany materiał wystarcza do wydania wyroku. Jeżeli na pierwszym terminie wszystkie okoliczności zostaną wyjaśnione, sąd może wydać wyrok bez wyznaczania kolejnej rozprawy.

Na jednym terminie łatwiej zakończyć sprawę, w której małżonkowie zgodnie żądają rozwodu bez orzekania o winie i przedstawili pisemne porozumienie w sprawach dzieci. Znaczenie ma też to, czy nie spierają się o wspólne mieszkanie ani o podział majątku w wyroku. Nawet wtedy decyzja należy do sądu, a zgoda stron nie zwalnia go z badania przesłanek rozwodu.

Co sąd ustala także przy zgodzie małżonków

Sąd orzeka rozwód, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO). Zgodne stanowisko obojga nie zastępuje tego ustalenia. Nawet przy takim rozkładzie rozwód nie jest dopuszczalny m.in. wtedy, gdy miałoby na nim ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci (art. 56 § 2 KRO).

Pozostałe przeszkody do rozwodu, w tym sytuację, gdy druga strona nie chce rozwodu, opisujemy w poradniku Rozwód, gdy druga strona nie chce.

Rozwód z orzeczeniem o winie na pierwszej rozprawie

Na zgodne żądanie obojga małżonków sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia (art. 57 § 2 KRO). Gdy jedno z nich żąda ustalenia winy, sąd ustala ją na podstawie dowodów, np. zeznań świadków, a każdy kolejny dowód oznacza dodatkowy czas.

Czy sprawa z orzekaniem o winie zakończy się na jednym terminie, nie da się przesądzić z góry. Zależy to od liczby dowodów i od tego, czy drugi małżonek kwestionuje twierdzenia o winie. Skutki ustalenia winy opisujemy w poradniku Rozwód z orzeczeniem o winie.

Rozwód na pierwszej rozprawie a dzieci

W każdym wyroku rozwodowym, także bez orzekania o winie, sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i kosztach utrzymania wspólnych małoletnich dzieci (art. 58 § 1 KRO). Pisemne porozumienie rodziców, zgodne z dobrem dziecka, zawęża zakres sporu. Gdy rodzice się nie zgadzają, sąd może potrzebować dodatkowych dowodów.

Szerzej o sprawach dzieci w wyroku piszemy w poradniku Rozwód a dzieci, a o treści porozumienia rodziców w poradniku Plan wychowawczy i porozumienie rodzicielskie.

Mieszkanie i majątek w wyroku

O sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania sąd orzeka w wyroku (art. 58 § 2 KRO), więc spór o mieszkanie jest kolejną kwestią do wyjaśnienia przed wyrokiem. Podział majątku wspólnego w wyroku rozwodowym jest możliwy na wniosek, jeśli nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). Więcej w poradniku Podział majątku po rozwodzie.

Co jeszcze wpływa na pierwszy termin

Do rozprawy dochodzi po sprawdzeniu pozwu i doręczeniu go drugiemu małżonkowi, który przedstawia swoje stanowisko. Pozwany może w tej samej sprawie również żądać rozwodu, przy czym powództwo wzajemne jest niedopuszczalne (art. 439 KPC).

Zdarza się też, że drugi małżonek nie odbiera korespondencji albo nie przychodzi na rozprawę. Jak sąd postąpi w takiej sytuacji, zależy od okoliczności sprawy i omówi to adwokat.

Możliwość mediacji w trakcie sprawy opisujemy w poradniku Mediacja rodzinna i rozwodowa. Czynniki, które zależą od samych stron, np. kompletność pozwu i aktualny adres drugiego małżonka, omawiamy w poradniku Ile trwa rozwód.

Wyrok na pierwszej rozprawie a prawomocność

Wyrok ogłoszony na pierwszej rozprawie nie rozwiązuje małżeństwa w dniu ogłoszenia. Dopiero prawomocny wyrok rozwiązuje małżeństwo i pozwala zawrzeć nowe. Kiedy wyrok się uprawomocnia, opisujemy w poradniku Ile trwa rozwód, a jego zaskarżenie w poradniku Apelacja od wyroku rozwodowego.

Co przygotować przed rozmową z adwokatem

Ocena, czy sprawa może zakończyć się na jednym terminie, wymaga informacji o stanowisku obojga małżonków. Przed rozmową warto zebrać:

  • odpis aktu małżeństwa i odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci;
  • informację, czy drugi małżonek zgadza się na rozwód i czy oboje chcą rozwodu bez orzekania o winie;
  • projekt pisemnego porozumienia w sprawach dzieci, jeśli rodzice je przygotowali;
  • informacje o wspólnym mieszkaniu i o tym, czy podział majątku ma nastąpić w wyroku, czy później;
  • aktualny adres drugiego małżonka;
  • pisma z sądu, jeśli sprawa już się toczy, np. odpis pozwu albo zawiadomienie o terminie rozprawy.

W rozmowie warto zapytać, które kwestie w sprawie pozostają sporne i czy mogą wymagać dodatkowych dowodów. Ogólne wskazówki zawiera poradnik Jak przygotować się do rozmowy z adwokatem.

Najczęstsze pytania

Czy można uzyskać rozwód na pierwszej rozprawie?

Przepisy nie określają liczby rozpraw w sprawie o rozwód i nie przewidują trybu, który z góry przesądza o wyroku na pierwszym terminie. Sąd może wydać wyrok na pierwszej rozprawie, gdy zdoła na niej wyjaśnić wszystkie okoliczności, o których musi rozstrzygnąć.

Czy rozwód kończy się na pierwszej rozprawie, gdy oboje małżonkowie się zgadzają?

Zgoda obojga ułatwia sprawę, ale jej nie przesądza. Sąd także wtedy ustala, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały, czy nie ma przeszkód do rozwodu (art. 56 KRO), oraz rozstrzyga o sprawach wspólnych małoletnich dzieci (art. 58 § 1 KRO).

Czy rozwód z orzeczeniem o winie może być orzeczony na pierwszej rozprawie?

Nie da się tego przesądzić z góry. Gdy jedno z małżonków żąda ustalenia winy, sąd ustala ją na podstawie dowodów, np. zeznań świadków (art. 57 KRO). Im więcej dowodów i spornych twierdzeń, tym więcej czasu może wymagać sprawa.

Czy rozwód na pierwszej rozprawie jest możliwy, gdy są dzieci?

Tak, ale sąd w każdym wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i kosztach utrzymania wspólnych małoletnich dzieci (art. 58 § 1 KRO). Pisemne porozumienie rodziców zgodne z dobrem dziecka zawęża zakres sporu.

Co, jeśli drugi małżonek nie przyjdzie na pierwszą rozprawę?

Jak sąd postąpi w takiej sytuacji, zależy od okoliczności sprawy, dlatego warto omówić to z adwokatem. W pozwie należy podać aktualny adres drugiego małżonka, a korespondencję z sądu odbierać na bieżąco.

Czy sąd podzieli majątek już na pierwszej rozprawie?

Na wniosek jednego z małżonków sąd może podzielić majątek wspólny w wyroku rozwodowym, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). W innym wypadku podział następuje po rozwodzie.

Czy po wyroku z pierwszej rozprawy można od razu zawrzeć nowe małżeństwo?

Nie. Nowe małżeństwo można zawrzeć dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Datę uprawomocnienia można potwierdzić w sądzie, który wydał wyrok.

W czym pomaga adwokat przed pierwszą rozprawą rozwodową?

Adwokat może ocenić, które kwestie w sprawie są sporne, oraz przygotować pozew albo odpowiedź na pozew. Może też działać jako pełnomocnik w toczącej się sprawie. Zakres pomocy kancelarii: Rozwód i separacja.

Powiązane usługi

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236): art. 56 § 1–2, 57, 58 § 1–3
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 17 pkt 1, 439

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.