Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Sankcja kredytu darmowego – termin i przedawnienie zwrotu

Termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego określa art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z tym przepisem uprawnienie do sankcji wygasa po upływie terminu liczonego od dnia wykonania umowy. Przy kredytach już spłaconych ten termin ma szczególne znaczenie praktyczne. Ogólne zasady sankcji opisuje poradnik Sankcja kredytu darmowego: czym jest i jakich umów dotyczy.

Przy sankcji kredytu darmowego warto rozróżnić dwie sprawy. Pierwsza to termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji. Druga to przedawnienie roszczenia o zwrot odsetek i kosztów, które zostały zapłacone, a po skutecznym oświadczeniu przestały być należne. Każdą z nich ocenia się według innych przepisów.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Termin z art. 45 ust. 5 ustawy

Art. 45 ust. 5 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim przewiduje wygaśnięcie uprawnienia do sankcji po upływie terminu liczonego od dnia wykonania umowy. Długość tego terminu i jego charakter warto sprawdzić w aktualnym tekście ustawy przy ocenie konkretnej sprawy. Oświadczenie złożone po upływie terminu może nie wywołać skutku.

Sankcja jest w praktyce najczęściej dochodzona po spłacie kredytu. Właśnie wtedy łatwo przeoczyć, że czas na oświadczenie jest ograniczony. Przekonanie, że po spłacie „jest dużo czasu”, bywa w tych sprawach mylące.

Sposób ustalenia dnia wykonania umowy może zależeć od przebiegu konkretnego kredytu, w tym od dat wypłaty i spłaty. Dlatego przy kredycie spłaconym, a także przy kredycie nadal spłacanym, ustalenie początku biegu terminu warto pozostawić prawnikowi, który oceni pełną dokumentację.

Daty, które trzeba ustalić

Analiza terminu zaczyna się od kalendarza zdarzeń. Warto spisać w jednym miejscu daty, które mogą mieć znaczenie dla liczenia terminu, i każdą z nich potwierdzić dokumentem:

  • datę zawarcia umowy,
  • datę wypłaty środków albo poszczególnych transz,
  • daty zmian umowy, np. aneksów,
  • datę wpłaty ostatniej raty albo wcześniejszej spłaty całego kredytu,
  • datę wystawienia zaświadczenia o spłacie, jeżeli kredytodawca je wydał.

Przy wcześniejszej spłacie warto zachować także rozliczenie przesłane przez kredytodawcę. Jeżeli kredyt był refinansowany innym kredytem albo objęty konsolidacją, dobrze zapisać, która umowa została spłacona i kiedy. Takie zestawienie pozwala ocenić, czy termin mógł już upłynąć, i uniknąć sytuacji, w której analiza umowy trwa dłużej niż pozostały czas. Elementy umowy sprawdzane przy tej analizie omawia poradnik o przesłankach sankcji i błędach w umowie kredytu.

Kolejność działań przy terminie na sankcję

  1. Kalendarz datZawarcie umowy, wypłata, ostatnia rata lub wcześniejsza spłata, potwierdzone dokumentami.–
  2. Ocena terminuUstalenie dnia wykonania umowy w konkretnej sprawie.Termin z art. 45 ust. 5 ustawy
  3. Analiza umowySprawdzenie, czy umowa zawiera naruszenie z katalogu art. 45 ust. 1 ustawy.Przed upływem terminu
  4. OświadczenieWysłanie z zapasem czasu, z zachowaniem dowodu nadania i doręczenia.Liczy się dojście do kredytodawcy

Doręczenie oświadczenia a zachowanie terminu

Sankcja nie działa automatycznie, lecz wymaga pisemnego oświadczenia złożonego kredytodawcy. Dla zachowania terminu znaczenie ma chwila, w której oświadczenie doszło do kredytodawcy (art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego). Sama data nadania listu nie wystarcza.

W praktyce oznacza to, że oświadczenie warto wysłać z wyraźnym zapasem czasu, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, i zachować dowód nadania oraz potwierdzenie doręczenia. Trzeba też upewnić się, że pismo trafia do właściwego kredytodawcy, a nie np. do pośrednika lub podmiotu z tej samej grupy kapitałowej. Treść oświadczenia i dalsze kroki opisuje poradnik o oświadczeniu i pozwie w sprawie sankcji kredytu darmowego.

Przedawnienie roszczenia o zwrot

Po skutecznym oświadczeniu odsetki i koszty kredytu przestają być należne kredytodawcy. Kwoty, które konsument zapłacił już wcześniej, mogą stanowić świadczenie nienależne, ponieważ odpadła podstawa ich zapłaty (art. 410 § 2 w związku z art. 405 Kodeksu cywilnego). Roszczenie o ich zwrot jest odrębne od samego uprawnienia do sankcji.

Takie roszczenie podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego (art. 118 KC). Długość terminu przedawnienia i moment, od którego zaczyna on biec w konkretnej sprawie, wymagają oceny na podstawie aktualnego brzmienia przepisów oraz dat wpłat i oświadczenia.

Kredytodawca nie jest konsumentem, dlatego nie korzysta z art. 117 § 2¹ KC, czyli z uwzględnienia przedawnienia z urzędu. Jeżeli chce się na nie powołać, musi sam podnieść zarzut przedawnienia (art. 117 § 2 KC). Nie zmienia to jednak potrzeby pilnowania obu terminów od początku sprawy.

Najczęstsze pytania

Od czego zależy termin na sankcję kredytu darmowego?

Termin określa art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim i liczy się go od dnia wykonania umowy. Ustalenie, od którego dnia liczyć ten termin w konkretnej sprawie, wymaga analizy dat wypłaty i spłaty kredytu.

Czy sankcja kredytu darmowego przysługuje po spłacie kredytu?

Tak, spłacony kredyt może być podstawą sankcji, ale tylko w terminie z art. 45 ust. 5 ustawy. Dlatego po spłacie nie warto odkładać analizy umowy.

Czy wystarczy wysłać oświadczenie w ostatnim dniu terminu?

O zachowaniu terminu decyduje dojście oświadczenia do kredytodawcy, a nie data nadania. Wysłanie pisma w ostatniej chwili wiąże się z ryzykiem, że dotrze ono już po upływie terminu.

Czym różni się termin na sankcję od przedawnienia zwrotu?

Termin z art. 45 ust. 5 ustawy dotyczy samego uprawnienia do sankcji, które po jego upływie wygasa. Przedawnienie dotyczy natomiast roszczenia o zwrot zapłaconych odsetek i kosztów i podlega przepisom Kodeksu cywilnego. Obie kwestie warto ocenić razem, a pytania dotyczące konkretnej umowy można przesłać przez kontakt.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 45.
  • Kodeks cywilny, art. 61 § 1, 117, 118, 405 i 410 § 2.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.