Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Rachunek powierniczy dewelopera i DFG: ochrona wpłat

Rachunek powierniczy dewelopera chroni pieniądze, które nabywca mieszkania lub domu wpłaca przed przeniesieniem na niego własności. Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, nazywana dalej ustawą deweloperską, przewiduje dwa rodzaje takiego rachunku oraz dodatkową ochronę w postaci Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego (DFG).

Przy zakupie na rynku pierwotnym warto rozumieć, jak działa wybrany w danej inwestycji rachunek i w jakich sytuacjach chroni środki nabywcy. Równie ważne jest to, czego te mechanizmy nie obejmują, zwłaszcza przy wadach lokalu.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Po co jest mieszkaniowy rachunek powierniczy

Deweloper rozpoczynający sprzedaż ma obowiązek zapewnić nabywcy jeden z dwóch środków ochrony wpłat: otwarty lub zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy (art. 6–7 ustawy deweloperskiej). Rachunek prowadzi bank albo spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa.

Istota rachunku polega na tym, że wpłaty nabywcy trafiają na wyodrębniony rachunek, a nie bezpośrednio do dewelopera. Na ten rachunek trafia również opłata rezerwacyjna. Deweloper przekazuje ją w terminie 7 dni od zawarcia umowy deweloperskiej, o czym szerzej w poradniku Umowa rezerwacyjna z deweloperem.

Przy każdym przelewie warto porównać numer rachunku z numerem wskazanym w dokumentach transakcji. Wpłata na inny rachunek, np. podany w zwykłej wiadomości od działu sprzedaży, może później utrudnić ustalenie, czy środki objęła ochrona przewidziana w ustawie.

Rachunek otwarty i zamknięty

Ustawa przewiduje dwa rodzaje mieszkaniowego rachunku powierniczego, które różnią się chwilą, w której pieniądze trafiają do dewelopera.

Przy rachunku otwartym wypłaty na rzecz dewelopera następują zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji. Środki są więc uwalniane etapami, w miarę postępu budowy. Przy rachunku zamkniętym deweloper otrzymuje środki dopiero po przeniesieniu własności na nabywcę.

Z perspektywy kupującego różnica ma znaczenie przy ocenie, jaka część wpłat pozostaje na rachunku na danym etapie budowy. Przy rachunku otwartym warto zachować harmonogram realizacji inwestycji i porównywać go z terminami własnych wpłat. Przy rachunku zamkniętym istotna jest data przeniesienia własności, bo dopiero od niej zależy wypłata środków deweloperowi.

Rodzaj rachunku obowiązujący w danej inwestycji powinien wynikać z dokumentów przekazanych przed zawarciem umowy. Elementy, które warto porównać przed wizytą u notariusza, opisuje poradnik Umowa deweloperska: forma, notariusz i koszty aktu.

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny – co chroni

Deweloper ma obowiązek dokonywać terminowych wpłat składek na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, niezależnie od tego, czy w inwestycji działa rachunek otwarty, czy zamknięty (art. 6 ust. 2 ustawy deweloperskiej).

DFG chroni środki nabywcy m.in. na wypadek upadłości dewelopera lub banku prowadzącego rachunek powierniczy.

Zakres ochrony w konkretnej sytuacji, np. przy upadłości ogłoszonej w trakcie budowy, zależy od okoliczności i przebiegu wpłat. Dlatego warto przechowywać wszystkie potwierdzenia przelewów, umowę deweloperską oraz korespondencję z bankiem prowadzącym rachunek.

Czego DFG nie obejmuje

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny chroni wpłaty nabywcy, ale nie jest narzędziem do egzekwowania usunięcia wad lokalu. Usterki zgłasza się w protokole odbioru, w procedurze opisanej w poradniku Odbiór mieszkania od dewelopera. Po przeniesieniu własności do odpowiedzialności dewelopera za wady stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi.

Mechanizmy rachunku powierniczego i DFG należą do reżimu ustawy deweloperskiej. Przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego, gdy sprzedającym jest osoba prywatna lub inny przedsiębiorca, rachunek powierniczy ani DFG nie występują. Kupujący korzysta wtedy z ogólnej rękojmi z Kodeksu cywilnego, a stan prawny nieruchomości sprawdza m.in. w księdze wieczystej, co opisuje poradnik Jak sprawdzić księgę wieczystą przed zakupem nieruchomości.

Droga wpłaty nabywcy

  1. WpłatyNabywca wpłaca kolejne części ceny na mieszkaniowy rachunek powierniczy.
  2. Opłata rezerwacyjnaDeweloper przekazuje opłatę rezerwacyjną na rachunek powierniczy.7 dni od zawarcia umowy deweloperskiej
  3. Rachunek otwartyWypłaty dla dewelopera następują zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji.
  4. Rachunek zamkniętyDeweloper otrzymuje środki dopiero po przeniesieniu własności.
  5. DFGDeweloper wpłaca składki na fundusz niezależnie od rodzaju rachunku.

Dokumenty warte zachowania

Przy zakupie od dewelopera warto prowadzić jedną teczkę z dokumentami dotyczącymi wpłat:

  • umowę deweloperską wraz z prospektem informacyjnym i załącznikami,
  • potwierdzenia wszystkich przelewów z widocznym numerem rachunku,
  • zestawienie terminów wpłat i, przy rachunku otwartym, harmonogram realizacji inwestycji,
  • korespondencję z deweloperem i z bankiem prowadzącym rachunek.

Kompletna dokumentacja ułatwia ustalenie, jakie kwoty i kiedy trafiły na rachunek. Ma to znaczenie przy każdym sporze o rozliczenie wpłat, także po odstąpieniu od umowy.

Najczęstsze pytania

Czym różni się rachunek powierniczy otwarty od zamkniętego?

Przy rachunku otwartym deweloper otrzymuje środki etapami, zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji. Przy rachunku zamkniętym środki są wypłacane deweloperowi dopiero po przeniesieniu własności na nabywcę.

Czy rachunek powierniczy dewelopera chroni wpłaty przy jego upadłości?

Wpłaty nabywcy trafiają na wyodrębniony rachunek, a dodatkowo DFG chroni środki m.in. na wypadek upadłości dewelopera lub banku prowadzącego rachunek. Zakres ochrony w konkretnej sprawie zależy od okoliczności i przebiegu wpłat.

Czy Deweloperski Fundusz Gwarancyjny pomoże przy wadach mieszkania?

Nie. DFG chroni wpłaty nabywcy, ale nie służy do egzekwowania usunięcia wad. Wady zgłasza się w protokole odbioru, a po przeniesieniu własności stosuje się przepisy o rękojmi.

Czy przy zakupie z rynku wtórnego obowiązuje rachunek powierniczy?

Nie. Rachunek powierniczy i DFG należą do reżimu ustawy deweloperskiej. Na rynku wtórnym obowiązuje ogólna rękojmia z Kodeksu cywilnego.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz.U. 2021 poz. 1177, t.j. Dz.U. 2026 poz. 888), art. 6–7, 32 i 41a.
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93 z późn. zm.), art. 556 i nast.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.