Po co jest mieszkaniowy rachunek powierniczy
Deweloper rozpoczynający sprzedaż ma obowiązek zapewnić nabywcy jeden z dwóch środków ochrony wpłat: otwarty lub zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy (art. 6–7 ustawy deweloperskiej). Rachunek prowadzi bank albo spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa.
Istota rachunku polega na tym, że wpłaty nabywcy trafiają na wyodrębniony rachunek, a nie bezpośrednio do dewelopera. Na ten rachunek trafia również opłata rezerwacyjna. Deweloper przekazuje ją w terminie 7 dni od zawarcia umowy deweloperskiej, o czym szerzej w poradniku Umowa rezerwacyjna z deweloperem.
Przy każdym przelewie warto porównać numer rachunku z numerem wskazanym w dokumentach transakcji. Wpłata na inny rachunek, np. podany w zwykłej wiadomości od działu sprzedaży, może później utrudnić ustalenie, czy środki objęła ochrona przewidziana w ustawie.
Rachunek otwarty i zamknięty
Ustawa przewiduje dwa rodzaje mieszkaniowego rachunku powierniczego, które różnią się chwilą, w której pieniądze trafiają do dewelopera.
Przy rachunku otwartym wypłaty na rzecz dewelopera następują zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji. Środki są więc uwalniane etapami, w miarę postępu budowy. Przy rachunku zamkniętym deweloper otrzymuje środki dopiero po przeniesieniu własności na nabywcę.
Z perspektywy kupującego różnica ma znaczenie przy ocenie, jaka część wpłat pozostaje na rachunku na danym etapie budowy. Przy rachunku otwartym warto zachować harmonogram realizacji inwestycji i porównywać go z terminami własnych wpłat. Przy rachunku zamkniętym istotna jest data przeniesienia własności, bo dopiero od niej zależy wypłata środków deweloperowi.
Rodzaj rachunku obowiązujący w danej inwestycji powinien wynikać z dokumentów przekazanych przed zawarciem umowy. Elementy, które warto porównać przed wizytą u notariusza, opisuje poradnik Umowa deweloperska: forma, notariusz i koszty aktu.
Deweloperski Fundusz Gwarancyjny – co chroni
Deweloper ma obowiązek dokonywać terminowych wpłat składek na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, niezależnie od tego, czy w inwestycji działa rachunek otwarty, czy zamknięty (art. 6 ust. 2 ustawy deweloperskiej).
DFG chroni środki nabywcy m.in. na wypadek upadłości dewelopera lub banku prowadzącego rachunek powierniczy.
Zakres ochrony w konkretnej sytuacji, np. przy upadłości ogłoszonej w trakcie budowy, zależy od okoliczności i przebiegu wpłat. Dlatego warto przechowywać wszystkie potwierdzenia przelewów, umowę deweloperską oraz korespondencję z bankiem prowadzącym rachunek.
Czego DFG nie obejmuje
Deweloperski Fundusz Gwarancyjny chroni wpłaty nabywcy, ale nie jest narzędziem do egzekwowania usunięcia wad lokalu. Usterki zgłasza się w protokole odbioru, w procedurze opisanej w poradniku Odbiór mieszkania od dewelopera. Po przeniesieniu własności do odpowiedzialności dewelopera za wady stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi.
Mechanizmy rachunku powierniczego i DFG należą do reżimu ustawy deweloperskiej. Przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego, gdy sprzedającym jest osoba prywatna lub inny przedsiębiorca, rachunek powierniczy ani DFG nie występują. Kupujący korzysta wtedy z ogólnej rękojmi z Kodeksu cywilnego, a stan prawny nieruchomości sprawdza m.in. w księdze wieczystej, co opisuje poradnik Jak sprawdzić księgę wieczystą przed zakupem nieruchomości.
Droga wpłaty nabywcy
- WpłatyNabywca wpłaca kolejne części ceny na mieszkaniowy rachunek powierniczy.
- Opłata rezerwacyjnaDeweloper przekazuje opłatę rezerwacyjną na rachunek powierniczy.7 dni od zawarcia umowy deweloperskiej
- Rachunek otwartyWypłaty dla dewelopera następują zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji.
- Rachunek zamkniętyDeweloper otrzymuje środki dopiero po przeniesieniu własności.
- DFGDeweloper wpłaca składki na fundusz niezależnie od rodzaju rachunku.
Dokumenty warte zachowania
Przy zakupie od dewelopera warto prowadzić jedną teczkę z dokumentami dotyczącymi wpłat:
- umowę deweloperską wraz z prospektem informacyjnym i załącznikami,
- potwierdzenia wszystkich przelewów z widocznym numerem rachunku,
- zestawienie terminów wpłat i, przy rachunku otwartym, harmonogram realizacji inwestycji,
- korespondencję z deweloperem i z bankiem prowadzącym rachunek.
Kompletna dokumentacja ułatwia ustalenie, jakie kwoty i kiedy trafiły na rachunek. Ma to znaczenie przy każdym sporze o rozliczenie wpłat, także po odstąpieniu od umowy.