Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Gdy lokator nie płaci czynszu: co ustalić przed wypowiedzeniem

Gdy lokator nie płaci czynszu, właściciel mieszkania powinien najpierw rozliczyć poszczególne okresy najmu i ustalić, jakie kwoty nadal pozostają niezapłacone. Dochodzenie pieniędzy, wypowiedzenie umowy i odzyskanie mieszkania wymagają odrębnych działań. Przy zwykłym najmie mieszkania zaległość obejmująca mniej niż trzy pełne okresy płatności nie wystarcza do wypowiedzenia z tej przyczyny.

Poradnik dotyczy etapu przed zakończeniem najmu oraz rozliczenia kaucji po wyprowadzce. Sytuację, w której umowa już ustała, a były najemca nie wydaje mieszkania, opisuje tekst Eksmisja lokatora bez tytułu prawnego.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Zestawienie czynszu i wpłat

Punktem wyjścia jest umowa oraz późniejsze uzgodnienia dotyczące czynszu i dnia płatności. W rozliczeniu przydaje się osobny wiersz dla każdego okresu. W jednym miejscu należy podać kwotę należną według dokumentów, a obok datę i wysokość faktycznie otrzymanej wpłaty. Ułatwi to rozpoznanie opóźnienia, które lokator już wyrównał.

Warto od razu wydzielić czynsz i opłaty za korzystanie z mieszkania. Właściciel może mieć zestawienie zbiorcze dotyczące całej nieruchomości, a najemca płacić na podstawie indywidualnego rozliczenia. W razie sporu pomocne będzie wskazanie, która pozycja wynika z umowy, a którą obliczono na podstawie odczytu lub rozliczenia od dostawcy.

Przykładowo przez kilka miesięcy lokator może wpłacać tylko część należności. Sama liczba niepełnych przelewów nie odpowiada jeszcze na pytanie, za ile pełnych okresów powstał dług. Trzeba uwzględnić kwoty, właściwe terminy oraz to, jak opisano poszczególne wpłaty. Sposób zaliczenia częściowych wpłat, w tym przelewu bez tytułu, wymaga oceny w konkretnej sprawie. Przy spornym rozliczeniu warto zachować pierwotne dane i zaznaczyć przy nim oba stanowiska.

Wypowiedzenie umowy najmu za zaległości: pełne okresy i dodatkowy czas na zapłatę

Przy ocenie wypowiedzenia z powodu zaległości znaczenie ma zaleganie z płatnością za co najmniej trzy pełne okresy płatności. Kolejnym elementem jest uprzedzenie najemcy i wyznaczenie dodatkowego miesiąca na zapłatę. Dodatkowy miesiąc stanowi czas na uregulowanie należności i nie określa długości samego wypowiedzenia.

Dlatego po jego upływie trzeba ponownie sprawdzić rachunek. Jeśli w międzyczasie otrzymano część pieniędzy, zestawienie przygotowane przed wysłaniem pisma nie opisuje już całej sytuacji. Warto również zachować odpowiedź najemcy, zwłaszcza jeżeli wskazuje fakturę za media albo przelew pominięty przez właściciela.

Wysłane wcześniej przypomnienia dobrze zestawić w kolejności chronologicznej. Wiadomość „proszę o wpłatę za maj” może potwierdzać, że właściciel upominał się o pieniądze. Przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu trzeba jednak zbadać, czy skierowane do lokatora pismo spełniało wymagania uprzedzenia o zamiarze wypowiedzenia. Sam tytuł wiadomości nie pozwala tego ocenić.

Uprzedzenie i pismo o wypowiedzeniu

Uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia i samo wypowiedzenie to odrębne etapy. Właścicielowi łatwiej będzie wyjaśnić stan sprawy, jeśli zachowa kopię każdego pełnego pisma oraz materiał wskazujący datę jego doręczenia. W treści warto jednoznacznie oznaczyć mieszkanie, strony, rozliczane okresy i kwoty. Informację o możliwym zakończeniu najmu trzeba odróżnić od oświadczenia, którym właściciel rzeczywiście zamierza umowę wypowiedzieć.

Załóżmy, że lokator potwierdził w wiadomości odbiór rozliczenia opłat, ale nie odniósł się do załączonego później pisma. Dobrze jest zachować obie wiadomości wraz z ich załącznikami. Sama data odpowiedzi na pierwszą z nich nie wyjaśnia, czy i kiedy najemca otrzymał drugą.

Właściciel, który zamierza przejść od uprzedzenia do wypowiedzenia, powinien ocenić aktualne saldo, prawidłowość uprzedzenia, wymaganą formę i właściwą datę zakończenia najmu. Nie można bezpiecznie wpisać jej przez dodanie jednego miesiąca do daty wystawienia uprzedzenia. Wymagania co do treści i doręczenia obu pism oraz dzień rozwiązania umowy wymagają sprawdzenia w konkretnej sprawie.

Zaległy czynsz jako odrębne żądanie zapłaty

Jeżeli celem właściciela jest przede wszystkim zapłata, warto opisać kwotę, do której odnosi się wezwanie. Gdy lokator kwestionuje tylko opłaty za wodę, użyteczne jest osobne zestawienie czynszu, którego nie kwestionuje. Dzięki temu obie strony mogą ustalić, co można rozliczyć od razu i jakie dokumenty są nadal potrzebne.

Do oceny żądania pieniężnego przydadzą się umowa, miesięczne rozliczenia, historia wpłat oraz korespondencja dotycząca ewentualnych zmian terminu płatności. Warto odróżnić ponaglenie wysłane przez właściciela od propozycji spłaty złożonej przez najemcę. Wymagalność poszczególnych należności, ich przedawnienie i tryb ewentualnego pozwu wymagają oceny w konkretnej sprawie. Sposób uporządkowania dat i dokumentów przed taką rozmową opisuje poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.

Ogólny opis nakazu zapłaty, przygotowany z perspektywy firmy dochodzącej faktury, zawiera poradnik Nakaz zapłaty. Nie należy przenosić z niego zasad wprost na roszczenie wobec lokatora.

Odzyskanie mieszkania to osobne zagadnienie. Nawet gdy w dokumentach wykazano nieopłacone należności, właściciel nie może wymusić opróżnienia lokalu przez samodzielną wymianę zamków. Jeżeli były najemca zwykłego najmu nadal zajmuje mieszkanie, sprawa jego przymusowego opróżnienia wymaga drogi sądowej.

Kaucja a zaległy czynsz

Kaucja zabezpiecza należności wynajmującego z tytułu najmu. Przy rozliczeniu po opróżnieniu mieszkania można potrącić z niej objęte zabezpieczeniem należności, w tym zaległy czynsz. Kaucję zwraca się w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po potrąceniu należnych kwot. Warto ustalić datę opróżnienia niezależnie od daty ostatniej wpłaty.

Jeżeli najemca oddaje klucze i przedstawia potwierdzenie brakującego przelewu, trzeba uwzględnić nową informację przed rozliczeniem kaucji. W zestawieniu dobrze wykazać kwotę kaucji, poszczególne potrącenia i pozostałą kwotę do zwrotu. Ewentualna waloryzacja kaucji i zakres potrąceń w konkretnej umowie wymagają odrębnej oceny. Przy sporze o stan mieszkania pomocne są protokoły z początku i końca najmu.

Rozliczenie nieopłaconego czynszu przed decyzją o wypowiedzeniu

  1. Ustalenie saldaWarto zestawić umowę i opłaty za poszczególne okresy z faktycznymi wpłatami.
  2. Ocena zaległości i uprzedzenieNależy odróżnić zaległość za pełne okresy od dodatkowego czasu wyznaczanego lokatorowi na uregulowanie należności.
  3. Ponowne sprawdzeniePrzed wypowiedzeniem trzeba uwzględnić nowe wpłaty i zbadać wymagania dotyczące pism oraz dat.
  4. Rozliczenie po opróżnieniuKaucję rozlicza się z uwzględnieniem należności wynajmującego. Datę wydania i stan mieszkania warto udokumentować.

Najczęstsze pytania

Czy gdy lokator nie płaci czynszu, można od razu wypowiedzieć najem?

Jeśli zaległość wynosi mniej niż należność za trzy pełne okresy płatności, nie wystarcza do wypowiedzenia z tej przyczyny. Znaczenie mają pełne okresy płatności, wcześniejsze uprzedzenie i dodatkowy czas na zapłatę. Przed wysłaniem wypowiedzenia trzeba również ustalić właściwy termin i wymagania dla oświadczenia.

Co z wypowiedzeniem umowy najmu za zaległości, gdy najemca wpłacił część długu?

Najpierw należy zaktualizować rozliczenie i ustalić, której należności dotyczy wpłata. Następnie trzeba ponownie ocenić, czy podstawa wypowiedzenia nadal istnieje. Jeśli tytuł przelewu jest niejasny, warto zachować korespondencję wyjaśniającą zamiar najemcy, a sposób zaliczenia wpłaty wymaga indywidualnej oceny.

Co mieć pod ręką przy rozmowie o pozwie o zaległy czynsz?

Przydatne są kopia umowy, dokumenty dotyczące zmian kwoty czynszu, rozpiska terminów i potwierdzenia wszystkich otrzymanych wpłat. Do całkowitej kwoty warto dołączyć obliczenie dla każdego okresu. Osobno należy oznaczyć opłaty kwestionowane przez lokatora.

Od jakiej daty liczyć czas na rozliczenie kaucji?

Dla zwrotu kaucji po potrąceniu należności liczy się dzień opróżnienia mieszkania. Dlatego warto zachować ustalenia o wydaniu lokalu, w tym protokół i potwierdzenie przekazania kluczy. Jeśli strony wskazują inne daty, do oceny potrzebny jest opis rzeczywistego wydania. Możliwość konsultacji można sprawdzić przez kontakt.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, art. 6 i 11.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.