Zestawienie czynszu i wpłat
Punktem wyjścia jest umowa oraz późniejsze uzgodnienia dotyczące czynszu i dnia płatności. W rozliczeniu przydaje się osobny wiersz dla każdego okresu. W jednym miejscu należy podać kwotę należną według dokumentów, a obok datę i wysokość faktycznie otrzymanej wpłaty. Ułatwi to rozpoznanie opóźnienia, które lokator już wyrównał.
Warto od razu wydzielić czynsz i opłaty za korzystanie z mieszkania. Właściciel może mieć zestawienie zbiorcze dotyczące całej nieruchomości, a najemca płacić na podstawie indywidualnego rozliczenia. W razie sporu pomocne będzie wskazanie, która pozycja wynika z umowy, a którą obliczono na podstawie odczytu lub rozliczenia od dostawcy.
Przykładowo przez kilka miesięcy lokator może wpłacać tylko część należności. Sama liczba niepełnych przelewów nie odpowiada jeszcze na pytanie, za ile pełnych okresów powstał dług. Trzeba uwzględnić kwoty, właściwe terminy oraz to, jak opisano poszczególne wpłaty. Sposób zaliczenia częściowych wpłat, w tym przelewu bez tytułu, wymaga oceny w konkretnej sprawie. Przy spornym rozliczeniu warto zachować pierwotne dane i zaznaczyć przy nim oba stanowiska.
Wypowiedzenie umowy najmu za zaległości: pełne okresy i dodatkowy czas na zapłatę
Przy ocenie wypowiedzenia z powodu zaległości znaczenie ma zaleganie z płatnością za co najmniej trzy pełne okresy płatności. Kolejnym elementem jest uprzedzenie najemcy i wyznaczenie dodatkowego miesiąca na zapłatę. Dodatkowy miesiąc stanowi czas na uregulowanie należności i nie określa długości samego wypowiedzenia.
Dlatego po jego upływie trzeba ponownie sprawdzić rachunek. Jeśli w międzyczasie otrzymano część pieniędzy, zestawienie przygotowane przed wysłaniem pisma nie opisuje już całej sytuacji. Warto również zachować odpowiedź najemcy, zwłaszcza jeżeli wskazuje fakturę za media albo przelew pominięty przez właściciela.
Wysłane wcześniej przypomnienia dobrze zestawić w kolejności chronologicznej. Wiadomość „proszę o wpłatę za maj” może potwierdzać, że właściciel upominał się o pieniądze. Przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu trzeba jednak zbadać, czy skierowane do lokatora pismo spełniało wymagania uprzedzenia o zamiarze wypowiedzenia. Sam tytuł wiadomości nie pozwala tego ocenić.
Uprzedzenie i pismo o wypowiedzeniu
Uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia i samo wypowiedzenie to odrębne etapy. Właścicielowi łatwiej będzie wyjaśnić stan sprawy, jeśli zachowa kopię każdego pełnego pisma oraz materiał wskazujący datę jego doręczenia. W treści warto jednoznacznie oznaczyć mieszkanie, strony, rozliczane okresy i kwoty. Informację o możliwym zakończeniu najmu trzeba odróżnić od oświadczenia, którym właściciel rzeczywiście zamierza umowę wypowiedzieć.
Załóżmy, że lokator potwierdził w wiadomości odbiór rozliczenia opłat, ale nie odniósł się do załączonego później pisma. Dobrze jest zachować obie wiadomości wraz z ich załącznikami. Sama data odpowiedzi na pierwszą z nich nie wyjaśnia, czy i kiedy najemca otrzymał drugą.
Właściciel, który zamierza przejść od uprzedzenia do wypowiedzenia, powinien ocenić aktualne saldo, prawidłowość uprzedzenia, wymaganą formę i właściwą datę zakończenia najmu. Nie można bezpiecznie wpisać jej przez dodanie jednego miesiąca do daty wystawienia uprzedzenia. Wymagania co do treści i doręczenia obu pism oraz dzień rozwiązania umowy wymagają sprawdzenia w konkretnej sprawie.
Zaległy czynsz jako odrębne żądanie zapłaty
Jeżeli celem właściciela jest przede wszystkim zapłata, warto opisać kwotę, do której odnosi się wezwanie. Gdy lokator kwestionuje tylko opłaty za wodę, użyteczne jest osobne zestawienie czynszu, którego nie kwestionuje. Dzięki temu obie strony mogą ustalić, co można rozliczyć od razu i jakie dokumenty są nadal potrzebne.
Do oceny żądania pieniężnego przydadzą się umowa, miesięczne rozliczenia, historia wpłat oraz korespondencja dotycząca ewentualnych zmian terminu płatności. Warto odróżnić ponaglenie wysłane przez właściciela od propozycji spłaty złożonej przez najemcę. Wymagalność poszczególnych należności, ich przedawnienie i tryb ewentualnego pozwu wymagają oceny w konkretnej sprawie. Sposób uporządkowania dat i dokumentów przed taką rozmową opisuje poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.
Ogólny opis nakazu zapłaty, przygotowany z perspektywy firmy dochodzącej faktury, zawiera poradnik Nakaz zapłaty. Nie należy przenosić z niego zasad wprost na roszczenie wobec lokatora.
Odzyskanie mieszkania to osobne zagadnienie. Nawet gdy w dokumentach wykazano nieopłacone należności, właściciel nie może wymusić opróżnienia lokalu przez samodzielną wymianę zamków. Jeżeli były najemca zwykłego najmu nadal zajmuje mieszkanie, sprawa jego przymusowego opróżnienia wymaga drogi sądowej.
Kaucja a zaległy czynsz
Kaucja zabezpiecza należności wynajmującego z tytułu najmu. Przy rozliczeniu po opróżnieniu mieszkania można potrącić z niej objęte zabezpieczeniem należności, w tym zaległy czynsz. Kaucję zwraca się w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po potrąceniu należnych kwot. Warto ustalić datę opróżnienia niezależnie od daty ostatniej wpłaty.
Jeżeli najemca oddaje klucze i przedstawia potwierdzenie brakującego przelewu, trzeba uwzględnić nową informację przed rozliczeniem kaucji. W zestawieniu dobrze wykazać kwotę kaucji, poszczególne potrącenia i pozostałą kwotę do zwrotu. Ewentualna waloryzacja kaucji i zakres potrąceń w konkretnej umowie wymagają odrębnej oceny. Przy sporze o stan mieszkania pomocne są protokoły z początku i końca najmu.
Rozliczenie nieopłaconego czynszu przed decyzją o wypowiedzeniu
- Ustalenie saldaWarto zestawić umowę i opłaty za poszczególne okresy z faktycznymi wpłatami.
- Ocena zaległości i uprzedzenieNależy odróżnić zaległość za pełne okresy od dodatkowego czasu wyznaczanego lokatorowi na uregulowanie należności.
- Ponowne sprawdzeniePrzed wypowiedzeniem trzeba uwzględnić nowe wpłaty i zbadać wymagania dotyczące pism oraz dat.
- Rozliczenie po opróżnieniuKaucję rozlicza się z uwzględnieniem należności wynajmującego. Datę wydania i stan mieszkania warto udokumentować.