Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Zmarnowany urlop: odszkodowanie i zadośćuczynienie

Zmarnowany urlop i odszkodowanie za niego to temat, który pojawia się po wyjeździe zorganizowanym, gdy hotel, wyżywienie lub program wycieczki odbiegały od umowy tak bardzo, że wypoczynek się nie udał. Prawo rozróżnia tu dwie rzeczy: szkodę majątkową, czyli wydatki i straty, oraz krzywdę niemajątkową, czyli utraconą przyjemność z podróży. Za tę drugą ustawa przewiduje możliwość żądania zadośćuczynienia.

Podstawą roszczeń wobec polskiego organizatora jest ustawa z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Poniżej opisano, czego dotyczy roszczenie, jak je udokumentować oraz jak wygląda sytuacja przy zatruciu lub wypadku w hotelu.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Zmarnowany urlop jako krzywda niemajątkowa

Ustawa o imprezach turystycznych przewiduje dla podróżnego obniżkę ceny za okres niezgodności, a ponadto odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkody i krzywdy, których doznał wskutek niezgodności. Do krzywd zalicza się utraconą przyjemność z podróży, określaną potocznie jako zmarnowany urlop. Roszczenie to jest uznane zarówno w prawie polskim, jak i w prawie Unii Europejskiej, a jego dokładną podstawę prawną ustala się przy ocenie konkretnej sprawy.

Na poziomie unijnym znaczenie ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-168/00 Leitner. Trybunał uznał w nim, że szkoda niemajątkowa wynikająca z utraconej przyjemności z podróży jest objęta unijną dyrektywą dotyczącą imprez turystycznych. Polska ustawa wdraża obecnie dyrektywę (UE) 2015/2302.

Zadośćuczynienie za zmarnowany urlop różni się od obniżki ceny. Obniżka odnosi się do wartości usług, które nie zostały wykonane zgodnie z umową. Zadośćuczynienie dotyczy natomiast przeżyć podróżnego: rozczarowania, stresu, utraty czasu przeznaczonego na wypoczynek. Sposób zgłaszania niezgodności i żądania obniżki opisuje poradnik Reklamacja wycieczki w biurze podróży.

Jak udokumentować utraconą przyjemność z podróży

Krzywdy nie da się sfotografować, ale można udokumentować okoliczności, które ją wywołały. Najważniejsze jest wykazanie, że niezgodność rzeczywiście wystąpiła, jak długo trwała i jak wpłynęła na wyjazd. Przydatne są:

  • zgłoszenia do rezydenta lub organizatora z datami oraz odpowiedzi na nie,
  • zdjęcia i nagrania z miejsca pobytu,
  • oferta i opis hotelu z dnia zakupu,
  • notatki prowadzone na bieżąco, opisujące kolejne dni wyjazdu,
  • dane innych uczestników, którzy mogą potwierdzić okoliczności.

Ponieważ wysokość zadośćuczynienia zależy od skali niezgodności, w opisie warto wskazać, jaką część pobytu objął problem i jak zmienił plan wyjazdu, na przykład gdy rodzina przez kilka dni nie mogła korzystać z basenu, plaży czy wycieczek z programu. Opis powinien być rzetelny. Wyolbrzymianie skutków osłabia wiarygodność całego roszczenia.

Zatrucie lub wypadek w hotelu

Gdy podróżny doznał szkody na osobie, na przykład zatrucia pokarmowego albo urazu w hotelu, przy imprezie turystycznej roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie kieruje się do organizatora. Znaczenie mają przepisy ustawy o imprezach turystycznych, a posiłkowo przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 471 o nienależytym wykonaniu zobowiązania i art. 415 o czynie niedozwolonym. Hotel jest w takim układzie podwykonawcą organizatora, który odpowiada za wykonanie usług objętych umową.

Dokumentację medyczną najlepiej zebrać jeszcze za granicą. Przydają się karta wizyty u lekarza hotelowego lub w szpitalu, recepty, rachunki za leczenie i leki, opis objawów z datami oraz dane świadków. Po powrocie warto zachować także dokumentację z dalszego leczenia w Polsce, jeżeli było potrzebne.

Inaczej wygląda sprawa, gdy hotel zarezerwowano samodzielnie, bez organizatora. Wtedy roszczenie kieruje się bezpośrednio do hotelu, a ustalenie, prawo którego państwa ma zastosowanie i przed jakim sądem można dochodzić roszczenia, wymaga odrębnej analizy. Ogólne zasady przygotowania sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie opisuje poradnik Pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie: od czego zacząć.

Roszczenia po nieudanym wyjeździe zorganizowanym

  1. NiezgodnośćZgłoszenie organizatorowi niezwłocznie, w miarę możliwości w trakcie imprezy.
  2. Obniżka cenyZa każdy okres, w którym stwierdzono niezgodność.
  3. OdszkodowanieSzkoda majątkowa, na przykład dodatkowe wydatki lub koszty leczenia.
  4. ZadośćuczynienieKrzywda niemajątkowa, w tym utracona przyjemność z podróży.
  5. UbezpieczenieOdrębna ścieżka według warunków polisy podróżnej.

Ubezpieczenie podróżne a roszczenie wobec organizatora

Reklamacja i roszczenie wobec organizatora dotyczą jakości usług objętych umową. Ubezpieczenie podróżne obejmuje natomiast ryzyka opisane w polisie, takie jak koszty leczenia, następstwa nieszczęśliwych wypadków czy assistance, i działa według ogólnych warunków ubezpieczenia. To dwie odrębne ścieżki.

Przy zatruciu albo urazie warto sprawdzić obie drogi i każdą prowadzić z osobnym kompletem dokumentów. W jaki sposób świadczenie z polisy wpływa na roszczenie wobec organizatora, wymaga oceny w konkretnej sprawie. W sporze z ubezpieczycielem można zwrócić się do Rzecznika Finansowego, a sytuację odmowy wypłaty opisuje poradnik Odszkodowanie od ubezpieczyciela: odmowa lub zaniżona kwota.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi odszkodowanie za zmarnowany urlop?

Nie ma stałej stawki. Wysokość zadośćuczynienia za zmarnowany urlop zależy od skali i czasu trwania niezgodności, celu wyjazdu, dowodów oraz oceny sądu. Szacunek można sformułować dopiero po analizie dokumentów konkretnego wyjazdu.

Czy odszkodowanie za zmarnowany urlop przysługuje przy samodzielnej rezerwacji hotelu?

Ustawa o imprezach turystycznych dotyczy przede wszystkim wyjazdów kupionych jako impreza turystyczna od organizatora. Gdy hotel i lot zarezerwowano osobno, to, czy chodzi o imprezę turystyczną, powiązane usługi turystyczne czy odrębne umowy, i do kogo kierować roszczenie, wymaga odrębnej oceny.

Czy zatrucie w hotelu zawsze daje prawo do odszkodowania?

Nie. Roszczenie zależy od okoliczności, dowodów i tego, czy hotel był częścią imprezy turystycznej. Organizator może też powoływać się na okoliczności, które jego zdaniem wyłączają jego odpowiedzialność, co wymaga oceny w konkretnej sprawie.

Czy można żądać jednocześnie obniżki ceny i zadośćuczynienia?

Ustawa przewiduje obniżkę ceny, a obok niej odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkody i krzywdy. Ocena, które roszczenia mają podstawę w danym przypadku i w jakiej wysokości, wymaga analizy dokumentów, o którą można poprosić przez kontakt.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz.U. 2017 poz. 2361).
  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych.
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93), art. 415 i 471.
  • Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-168/00 Leitner.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.