Kto może odstąpić od umowy zawartej przez internet
Prawo odstąpienia przysługuje konsumentowi, czyli osobie fizycznej, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego). Dotyczy to np. zakupu ubrań, sprzętu domowego czy książek w sklepie internetowym na własne potrzeby.
W umowie między przedsiębiorcami o charakterze zawodowym 14-dniowe odstąpienie nie przysługuje. Spółka, która zamówiła przez internet meble do biura, opiera się na treści umowy i przepisach Kodeksu cywilnego. Różnice między wypowiedzeniem a odstąpieniem w umowach firm opisuje poradnik Wypowiedzenie umowy B2B czy odstąpienie: kiedy i jak.
Osobnej oceny wymaga sytuacja osoby prowadzącej jednoosobową działalność, która kupiła przez internet rzecz związaną z firmą, ale niemającą dla niej charakteru zawodowego. W takiej sprawie znaczenie mają faktura, przeznaczenie rzeczy i rodzaj prowadzonej działalności.
Termin 14 dni i daty do zapisania
Termin na odstąpienie wynosi 14 dni. Od którego zdarzenia należy go liczyć w konkretnej sprawie, wymaga sprawdzenia, zwłaszcza gdy zamówienie dostarczono w kilku paczkach albo umowa dotyczy usługi. Dlatego dobrze od razu zapisać kilka dat w jednym miejscu:
- datę złożenia zamówienia i otrzymania jego potwierdzenia,
- datę doręczenia towaru, a przy kilku przesyłkach datę doręczenia każdej z nich,
- datę rozpoczęcia usługi, jeśli umowa dotyczy usługi,
- datę wysłania oświadczenia o odstąpieniu i sposób jego wysłania.
Taka notatka ułatwia ocenę, czy oświadczenie złożono w terminie. Pozwala też szybko odpowiedzieć sprzedawcy, który kwestionuje datę zgłoszenia.
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy
Oświadczenie nie musi zawierać uzasadnienia. Warto jednak, by jednoznacznie wskazywało, od której umowy konsument odstępuje. W treści przydają się imię i nazwisko, numer zamówienia, data zawarcia umowy, opis towaru lub usługi oraz data sporządzenia oświadczenia.
Oświadczenie najlepiej wysłać w sposób, który zostawia ślad: e-mailem na adres podany w regulaminie, przez formularz sklepu z potwierdzeniem przyjęcia albo listem poleconym. Sama wiadomość na czacie lub rozmowa z infolinią może być trudna do odtworzenia po kilku tygodniach. Kopię oświadczenia i potwierdzenie wysłania dobrze przechowywać razem z potwierdzeniem zamówienia.
Typowym problemem jest odesłanie paczki bez żadnego pisma, z założeniem, że sam zwrot rzeczy wystarczy. Taki sposób postępowania utrudnia później wykazanie, kiedy i czy w ogóle złożono oświadczenie o odstąpieniu.
Zwrot towaru i płatności
Zasady i terminy wzajemnych zwrotów, w tym koszt odesłania rzeczy oraz sposób i termin zwrotu płatności, warto ustalić na podstawie regulaminu sklepu i przepisów w konkretnej sprawie. Niezależnie od tego przydaje się dokumentacja samego zwrotu:
- zdjęcia towaru i sposobu zapakowania przed nadaniem,
- numer przesyłki i potwierdzenie nadania,
- potwierdzenie doręczenia paczki sprzedawcy,
- wyciąg z rachunku lub karty pokazujący pierwotną płatność i ewentualny zwrot.
Gdy sprzedawca zwrócił tylko część kwoty, warto zestawić zwrot z pierwotną płatnością i poprosić na piśmie o wyjaśnienie różnicy.
Usługi i rezerwacje na oznaczony termin
Szczególnej ostrożności wymagają umowy o usługi, które rozpoczęto lub wykonano przed upływem 14 dni, oraz rezerwacje na oznaczony dzień, np. noclegu. Odpowiedź zależy w takich sprawach od rodzaju świadczenia, treści umowy i zgód wyrażonych przy zamówieniu. Przed złożeniem oświadczenia warto więc ocenić, czy do danej umowy stosuje się zasada 14 dni.
Odstąpienie trzeba też odróżnić od reklamacji. Gdy towar ma wadę, konsument może oprzeć się na przepisach o braku zgodności towaru z umową, które opisuje poradnik Reklamacja towaru: niezgodność z umową i prawa konsumenta. Wybór między tymi drogami zależy od okoliczności i od tego, ile czasu minęło od zakupu.