Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Zaliczka a zadatek w umowie B2B: przedpłata i rozliczenie

Zaliczka a zadatek to wybór, który nabiera znaczenia, gdy jedna firma wpłaciła pieniądze, a druga nie wykonała zamówienia. Gdy umowa zostanie wykonana, obie wpłaty zalicza się na poczet ceny. Gdy do wykonania nie dochodzi, znaczenie mają charakter przedpłaty, przyczyna niewykonania i to, która strona wręczyła pieniądze.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Przedpłata przy składaniu zamówienia

Przed wpłatą dobrze ustalić, czemu ma służyć przekazywana kwota. Dostawcy może zależeć na pokryciu pierwszego zakupu materiałów. Zamawiający może chcieć zarezerwować termin produkcji, ale zarazem ustalić, co otrzyma, jeśli dostawca zrezygnuje z zamówienia. Te dwa oczekiwania warto omówić jeszcze przy porównywaniu ofert.

Jeżeli strony przewidują zwykłą wpłatę części ceny, mogą nazwać ją zaliczką i określić sposób rozliczenia. Jeżeli zależy im na skutkach zadatku, dla jasności dobrze wprost użyć tej nazwy i spójnie opisać skutki niewykonania umowy. Znaczenie ma przede wszystkim treść uzgodnienia, a nie samo słowo użyte w jednym dokumencie. Dlatego kwotę, której dotyczy ustalenie, należy wyodrębnić spośród innych płatności.

Pomocne bywa rozpisanie rozliczenia na przykładzie jednego zamówienia. Obok ceny całkowitej można wpisać kwotę pierwszej wpłaty, pozostałą część i przewidywaną datę dopłaty. Jeżeli przedmiotem współpracy jest kilka dostaw, trzeba wskazać, której dostawy dotyczy dana kwota. Wtedy po jej wykonaniu wiadomo, z którym saldem zestawić przedpłatę.

Zadatek w umowie B2B przy niewykonaniu zamówienia

Skutki zadatku reguluje art. 394 Kodeksu cywilnego. W typowym przypadku, gdy jedna strona nie wykonuje umowy, druga może od niej odstąpić. Jeśli to ona otrzymała zadatek, może go zachować. Jeżeli sama dała zadatek, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Umowa może zawierać własne postanowienia o rozliczeniu, a ich ocena wymaga analizy konkretnego zapisu.

Przy zamówieniu wyposażenia do warsztatu strony mogą więc rozważyć dwa różne zdarzenia. W pierwszym wykonawca otrzymał zadatek, ale nie wykonał zamówienia z przyczyn, za które odpowiada. Zamawiający, który odstępuje w tych okolicznościach, może żądać dwukrotności danego zadatku. Przy kalkulacji chodzi o dwukrotność wpłaconej kwoty, a nie całej ceny wyposażenia.

W drugim wariancie to zamawiający nie wykonuje umowy z przyczyn, za które odpowiada. Wykonawca może wówczas rozważyć odstąpienie i zachowanie otrzymanego zadatku. Do oceny należy przygotować umowę, dowód przekazania pieniędzy i dokumenty wskazujące, która strona nie wykonała jakiego obowiązku. Samo stwierdzenie, że termin minął, nie wyjaśnia jeszcze przyczyny zdarzenia. Szersze kroki firmy w takiej sytuacji opisuje poradnik Kontrahent nie wykonuje umowy.

Zwrot zaliczki a rozliczenie wykonanej części

Zaliczkę rozlicza się według zasad ogólnych. Gdy świadczenie pozostało w całości niewykonane z przyczyn leżących po stronie kontrahenta, zaliczka co do zasady podlega zwrotowi. Z zaliczki nie wynika uprawnienie do żądania dwukrotności wpłaty. Ocena zwrotu zależy też od tego, czy umowa nadal wiąże strony, czy została zakończona i na jakiej podstawie. Moment, od którego można żądać zwrotu, wymaga analizy konkretnej sprawy.

Przy dostawie w partiach dobrze rozdzielić pozycje odebrane od pozycji, których brakuje. Do każdej z pierwszych można przypisać zamówienie, potwierdzenie dostawy i część ceny. Jeżeli odbiorca kwestionuje przypisanie przedpłaty do danej partii, pomocna będzie wiadomość, w której uzgadniano podział płatności. Taka rozpiska pokazuje, o jaką kwotę strony rzeczywiście się spierają.

Innej oceny wymaga sytuacja, w której zamawiający sam rezygnuje, choć dostawca przygotował materiały albo wykonał część prac. Wtedy należy oddzielić samą zaliczkę od rozliczenia tego, co już zrobiono. Nie należy zakładać, że koszt przygotowanych materiałów automatycznie pomniejsza kwotę zwrotu, bo podstawa takiej należności wymaga osobnej oceny. Przed uzgodnieniem kwoty zwrotu można poprosić o wskazanie prac, podstawy ich rozliczenia i dokumentów dotyczących poszczególnych kwot.

Treść zamówienia i opis przelewu

Rozbieżność może powstać, gdy oferta przewiduje zaliczkę, zamówienie mówi o zadatku, a prośba o przelew posługuje się tylko słowem „przedpłata”. W takim przypadku najlepiej uzgodnić wspólne określenie przed przelewem. Jeżeli pieniądze już wysłano, przy ocenie liczy się zgodny zamiar stron i cel umowy. Pomocne będą również wcześniejsze wersje dokumentu i korespondencja z negocjacji.

Przy sprawdzaniu projektu można zacząć od oferty, zamówienia i ogólnych warunków sprzedaży. W każdym z tych dokumentów dobrze odnaleźć dane tego samego zamówienia, kwotę przedpłaty i zasady jej rozliczenia. Osobno trzeba odszukać ustalenia o zmianie terminu dostawy i rezygnacji z zamówienia. Inne postanowienia, które warto omówić na tym etapie, opisuje poradnik o sprawdzeniu umowy handlowej przed podpisem.

Uzgodnienie przedpłaty przy zamówieniu firmowym

  1. Przedmiot i cenaWarto wskazać, czego dotyczy płatność i jaka część ceny pozostanie do zapłaty po jej zaliczeniu.
  2. Rodzaj wpłatyStrony ustalają, czy przekazują zaliczkę, czy zadatek. Następnie porównują nazwy i skutki zapisane w dokumentach.
  3. Dokumenty przed przelewemDobrze jest zachować zgodną wersję zamówienia oraz wiadomości dotyczące ceny, przedpłaty i terminu wykonania.
  4. RozliczenieKwotę wpłaconą zestawia się z potwierdzeniem przelewu, wykonaną częścią zamówienia i ustaleniami dotyczącymi pozostałej ceny.

Najczęstsze pytania

Zaliczka a zadatek – jak wybrać wpłatę przy pierwszej dostawie?

Oba rozwiązania najlepiej porównać na jednym konkretnym zamówieniu. Jeżeli strony chcą wyłącznie rozłożyć cenę na części, mogą opisać zaliczkę i termin dopłaty. Przy zadatku obie firmy powinny uwzględnić, że po skutecznym odstąpieniu od umowy, gdy druga strona nie wykonała jej z przyczyn, za które odpowiada, zadatek można zatrzymać albo żądać jego dwukrotności. Zgodne rozwiązanie umowy oraz przyczyny leżące po obu stronach lub niezależne od żadnej z nich wymagają odrębnej oceny.

Czy płacić zaliczkę firmie, jeśli oferta nie określa terminu dostawy?

Przed przelewem dobrze uzgodnić z dostawcą termin i wskazać, na poczet którego zamówienia przekazywane są pieniądze. Gdy przedpłata dotyczy materiału o określonych parametrach, należy też porównać opis materiału w ofercie i w potwierdzeniu zamówienia. Pozwala to obu firmom sprawdzić te same warunki przed wpłatą.

Które dokumenty przydadzą się przy rozbieżnych nazwach wpłaty?

Przydadzą się przyjęta oferta, zamówienie z załącznikami, korespondencja poprzedzająca podpis i potwierdzenie przelewu. Przy kilku wersjach pomocna jest krótka chronologia pokazująca, kiedy określenie wpłaty uległo zmianie i jak druga strona odpowiedziała na tę zmianę.

Jak rozliczyć zadatek przy odstąpieniu od umowy?

Najpierw trzeba ustalić, kto wpłacił pieniądze, kto nie wykonał zobowiązania, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie doszło do odstąpienia. Oddzielnej oceny wymaga zamówienie wykonane częściowo. Sposób przygotowania samego oświadczenia omawia poradnik o wypowiedzeniu i odstąpieniu od umowy między firmami.

Co przygotować do sprawdzenia warunków przedpłaty przed podpisem?

Przydatne są projekt umowy, oferta, harmonogram dostaw i propozycja podziału ceny. Jeżeli druga firma przewiduje szczególne rozliczenie na wypadek rezygnacji, dobrze dołączyć pełny zapis wraz z załącznikiem, do którego odsyła. Zakres pomocy przy przygotowaniu lub analizie projektu opisuje strona Umowy handlowe.

Powiązane usługi

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 65 § 2 i art. 394.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.