Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Wady ukryte mieszkania z rynku wtórnego a rękojmia

Wady ukryte mieszkania i rękojmia sprzedawcy to temat, który pojawia się zwykle kilka tygodni lub miesięcy po przeprowadzce. Zawilgocona ściana za szafą, nieszczelny pion albo instalacja elektryczna niezgodna z opisem w ogłoszeniu skłaniają do pytania, czy za taki stan odpowiada osoba, od której kupiono lokal.

Poradnik dotyczy zakupu na rynku wtórnym, czyli od osoby prywatnej lub innego dotychczasowego właściciela. Odpowiedzialność za wady lokalu kupionego od dewelopera opisuje osobny tekst Wady mieszkania od dewelopera.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Na czym polega rękojmia przy zakupie mieszkania

Rękojmia jest odpowiedzialnością sprzedawcy, która powstaje z mocy prawa, bez potrzeby zawierania odrębnej umowy gwarancyjnej. Na rynku wtórnym obejmuje wady fizyczne lokalu, a także wady prawne, czyli sytuacje, w których prawo kupującego jest ograniczone przez prawa osób trzecich. Umowa sprzedaży może jednak przewidywać ograniczenie albo wyłączenie tej odpowiedzialności, a to, czy taki zapis jest skuteczny, zależy m.in. od tego, kim są strony transakcji.

Dlatego pierwszym dokumentem do przeczytania jest akt notarialny. Warto odszukać w nim postanowienia o stanie technicznym lokalu, o znanych usterkach i o rękojmi. Jeżeli akt zawiera zapis o wyłączeniu odpowiedzialności, nie kończy to jeszcze analizy. Wyłączenie jest bezskuteczne, gdy sprzedawca podstępnie zataił wadę, a ocena, czy do tego doszło, zależy od dowodów w konkretnej sprawie.

O wadach prawnych, które mogą wynikać z wpisów w księdze wieczystej, więcej informacji zawiera poradnik Jak sprawdzić księgę wieczystą przed zakupem nieruchomości.

Wiedza kupującego w chwili zawarcia umowy

Sprzedawca nie odpowiada z tytułu rękojmi za wadę, o której kupujący wiedział w chwili zawarcia umowy. Ma to znaczenie przy usterkach widocznych podczas oględzin, opisanych w ogłoszeniu albo wpisanych do aktu notarialnego. Przykładowo, jeżeli w akcie zaznaczono pęknięcie płytek w łazience, trudno później powoływać się na tę samą usterkę jako na wadę ukrytą.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy przed zakupem widoczny był jedynie świeżo pomalowany sufit, a zaciek ujawnił się dopiero po pierwszych ulewach. W takim przypadku pomocne będą wszystkie materiały z okresu przed podpisaniem umowy, takie jak ogłoszenie, zdjęcia, wiadomości od sprzedawcy lub pośrednika oraz notatki z oględzin. Pozwalają one ustalić, co kupujący mógł wiedzieć, a czego nie mógł zauważyć.

Termin pięciu lat i data wydania lokalu

Sprzedawca odpowiada za wadę fizyczną nieruchomości, jeżeli zostanie ona stwierdzona przed upływem pięciu lat od dnia wydania kupującemu. Termin liczy się więc od wydania lokalu, a nie od dnia, w którym kupujący zdecydował się zgłosić sprawę. Warto zapisać datę przekazania kluczy oraz zachować protokół przekazania, jeżeli strony go sporządziły.

Przepisy przewidują ponadto przedawnienie roszczeń liczone od dnia stwierdzenia wady. Oznacza to, że sama okoliczność, iż od wydania mieszkania nie minęło pięć lat, nie wystarcza do oceny, czy roszczenie można jeszcze skutecznie dochodzić. Dlatego datę zauważenia wady, datę pierwszej rozmowy ze sprzedawcą i datę pisemnego zawiadomienia dobrze odnotować od razu.

Obniżenie ceny, odstąpienie i usunięcie wady

Przy wadzie fizycznej kupujący może żądać obniżenia ceny albo złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Uprawnienia te nie przysługują w tej postaci, jeżeli sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego usunie wadę. Odstąpienie od umowy jest wyłączone, gdy wada jest nieistotna.

Mieszkanie jest rzeczą oznaczoną co do tożsamości, więc żądanie wymiany na lokal wolny od wad ma w praktyce ograniczone zastosowanie. Rozmowa ze sprzedawcą dotyczy zatem zwykle naprawy, obniżenia ceny albo, przy poważnej wadzie, odstąpienia. To, czy wada ma charakter istotny i jaka obniżka odpowiada jej skutkom, wymaga zwykle opinii fachowca oraz oceny prawnej.

Jak udokumentować wadę ukrytą

Dokumentację warto zacząć od dnia, w którym wada została zauważona. Opis powinien obejmować miejsce w lokalu, rozmiar zmiany i jej przebieg w czasie, a także działania podjęte w celu ograniczenia szkód, na przykład zakręcenie zaworu czy wezwanie administratora budynku.

Przydatne bywają w szczególności:

  • zdjęcia i nagrania z datą, wykonane w tym samym kadrze w kolejnych tygodniach,
  • protokoły i notatki od administratora, wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni,
  • opinia fachowca, na przykład hydraulika, elektryka lub rzeczoznawcy budowlanego,
  • rachunki za doraźne naprawy i zabezpieczenie lokalu,
  • korespondencja ze sprzedawcą sprzed i po zawarciu umowy.

Zawiadomienie sprzedawcy dobrze przygotować na piśmie i wysłać w sposób pozwalający wykazać doręczenie. W piśmie należy opisać wadę, wskazać datę jej stwierdzenia i określić, czego kupujący oczekuje. Do pisma można dołączyć zdjęcia i kopię opinii, a oryginały zachować u siebie. Gdy strony chcą spróbować porozumienia z udziałem sądu, jedną z możliwości jest zawezwanie do próby ugodowej.

Wada ukryta mieszkania – kolejność działań

  1. Zabezpieczenie lokaluOgraniczenie skutków wady i wykonanie pierwszych zdjęć z datą.
  2. Zebranie dokumentówAkt notarialny, ogłoszenie, korespondencja ze sprzedawcą i data wydania lokalu.
  3. Opinia fachowcaOpis przyczyny wady i jej wpływu na korzystanie z mieszkania.
  4. Pisemne zawiadomienieOpis wady, data jej stwierdzenia i oczekiwanie wobec sprzedawcy.
  5. Ocena prawnaUstalenie, które uprawnienie wchodzi w grę i czy terminy zostały zachowane.

Najczęstsze pytania

Czy przy wadach ukrytych mieszkania rękojmia działa, jeśli w akcie wpisano „stan techniczny znany kupującemu”?

Taki zapis wymaga odczytania w całości. Sprzedawca nie odpowiada za wady, o których kupujący wiedział przy zawarciu umowy, a umowa może przewidywać ograniczenie lub wyłączenie rękojmi, którego skuteczność wymaga oceny. Wyłączenie jest jednak bezskuteczne, jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę. Ocena zależy od tego, co rzeczywiście było wiadome kupującemu i co ukrywał sprzedawca.

Od kiedy liczy się pięć lat na stwierdzenie wady mieszkania?

Termin liczy się od dnia wydania nieruchomości kupującemu. Datę wydania warto potwierdzić protokołem, wiadomością o przekazaniu kluczy lub zapisem w akcie notarialnym. Odrębnie biegnie przedawnienie roszczeń liczone od stwierdzenia wady, dlatego z pisemnym zawiadomieniem sprzedawcy nie należy zwlekać.

Czy przy każdej wadzie można odstąpić od umowy kupna mieszkania?

Nie. Odstąpienie od umowy jest wyłączone, gdy wada jest nieistotna, a sprzedawca może uniknąć obniżenia ceny lub odstąpienia, jeżeli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności usunie wadę. Przy drobnej usterce w grę wchodzi raczej naprawa albo obniżenie ceny.

Kto odpowiada za wadę, gdy mieszkanie sprzedano przez pośrednika?

Rękojmia jest odpowiedzialnością sprzedawcy, czyli strony umowy sprzedaży. Rola pośrednika i informacje, które przekazywał, mogą mieć znaczenie dowodowe, na przykład dla ustalenia, co kupujący wiedział przed zakupem. Pytania dotyczące konkretnej transakcji można przekazać przez kontakt.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93), art. 556 i 568 oraz pozostałe przepisy o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.