Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Umowa licencyjna między firmami: zakres, czas, wynagrodzenie

Umowa licencyjna między firmami dotyczy zwykle sytuacji, gdy jedna firma chce korzystać z cudzego programu, grafiki, tekstu albo innego utworu, a twórca lub właściciel praw nie chce się ich wyzbywać. Od treści umowy zależy, w jakim zakresie, jak długo i za jakie wynagrodzenie korzystanie jest uzgodnione.

Przed podpisem strony powinny ustalić kilka kwestii, a część z nich warto omówić z adwokatem. Ustawowe wymogi prawa autorskiego, w tym warunki ważności poszczególnych postanowień, wymagają oceny na podstawie dokumentów konkretnej sprawy. Licencje na wynalazki i inne prawa własności przemysłowej wymagają odrębnego omówienia.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Kiedy firmy zawierają umowę licencyjną

Typowe przykłady to korzystanie z oprogramowania przygotowanego przez inną firmę, z identyfikacji wizualnej zaprojektowanej przez agencję albo z tekstów i zdjęć do materiałów reklamowych. Licencja bywa też częścią szerszej współpracy, np. wdrożenia systemu.

Wspólne dla tych sytuacji jest pytanie, kto i w jakim zakresie może korzystać z rezultatów pracy po jej wykonaniu. Umowa powinna to rozstrzygać wprost, a nie pozostawiać tej kwestii domysłom stron.

Umowa licencyjna a przeniesienie praw

Z perspektywy firmy, która płaci za utwór, zasadnicze pytanie brzmi: czy wystarczy jej zgoda na korzystanie, czy potrzebuje praw na własność. Pierwsze rozwiązanie strony nazywają zwykle licencją, drugie przeniesieniem praw.

Przeniesienie praw autorskich podlega odrębnym wymogom ustawowym. Dlatego postanowienia o prawach do utworów warto omówić z adwokatem przed podpisem. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której firma zamierza utwór zmieniać, rozwijać albo udostępniać innym podmiotom.

Sama nazwa dokumentu nie rozstrzyga sprawy. W razie sporu bada się przede wszystkim zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie (art. 65 § 2 KC). Znaczenie mogą mieć wtedy także oferty i korespondencja z negocjacji.

Co ustalić w umowie licencyjnej

Przedmiot licencji

Opis przedmiotu powinien pozwalać jednoznacznie ustalić, czego dotyczy licencja. Przy oprogramowaniu chodzi np. o nazwę i wersję programu, moduły oraz to, czy umowa obejmuje kod źródłowy i dokumentację. Przy grafikach i tekstach przydatna jest lista plików albo załącznik z ich opisem.

Zakres korzystania i pola eksploatacji

Umowa o przeniesienie praw albo licencja obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione. Może dotyczyć tylko pól znanych w chwili zawarcia (art. 41 ust. 2 i 4 prawa autorskiego).

Należy więc opisać faktyczne sposoby korzystania, np. określone utrwalanie, zwielokrotnianie, rozpowszechnianie lub udostępnianie. Ogólne zdanie o „wszystkich prawach” wymaga oceny w świetle tych wymogów. Przekazanie pliku lub zapłata wynagrodzenia nie zastępują ustalenia zakresu upoważnienia.

Licencja wyłączna a niewyłączna

Jeżeli umowa nie zastrzega wyłączności korzystania w określony sposób, udzielający może upoważniać inne osoby na tym samym polu eksploatacji. Tę regułę licencji niewyłącznej ustanawia art. 67 ust. 2 prawa autorskiego.

Licencja wyłączna wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Warto dokładnie opisać pole, zakres i ewentualne ograniczenia wyłączności. Sama nazwa „wyłączna” bez wymaganej formy nie rozstrzyga ważności upoważnienia.

Czas i terytorium

Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, licencja uprawnia do korzystania przez pięć lat na terytorium państwa siedziby lub miejsca zamieszkania licencjobiorcy. Po tym okresie prawo z takiej umowy wygasa (art. 66 prawa autorskiego).

Przy działalności internetowej lub w kilku państwach należy świadomie określić terytorium i okres. Domyślna reguła nie oznacza automatycznej zgody na każdy zagraniczny sposób korzystania.

Dalsze udostępnianie i podwykonawcy

Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, licencjobiorca nie może upoważniać kolejnej osoby do korzystania w zakresie uzyskanej licencji (art. 67 ust. 3 prawa autorskiego). Potrzebę sublicencji lub korzystania przez wskazane podmioty trzeba więc opisać w umowie.

Przekazanie materiału agencji lub podwykonawcy należy zestawić z zakresem koniecznych czynności i udzielonych upoważnień. Sama organizacja współpracy nie zastępuje wymaganej zgody.

Wynagrodzenie

W umowie warto określić sposób ustalania wynagrodzenia, np. jednorazową kwotę, opłatę okresową albo udział w przychodach. Trzeba też wskazać, za jaki zakres korzystania należy się wynagrodzenie i kiedy jest płatne. Kwestie podatkowe wymagają odrębnej analizy.

Poufność i kod źródłowy

Jeżeli w toku negocjacji strona udostępniła informacje z zastrzeżeniem poufności, druga strona nie może ich ujawniać ani wykorzystywać dla własnych celów, chyba że strony uzgodniły inaczej (art. 72¹ KC). Ten obowiązek dotyczy jednak tylko informacji przekazanych z takim zastrzeżeniem. Dlatego zasady poufności warto opisać w samej umowie.

Kary umowne

W umowie można zastrzec, że naprawienie szkody z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (art. 483 § 1 KC). Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość szkody (art. 484 § 1 KC). Szerzej piszemy o tym w poradniku Kara umowna.

Zakończenie umowy

Dla licencji na czas nieoznaczony art. 68 ust. 1 prawa autorskiego przewiduje, przy braku odmiennych ustaleń, wypowiedzenie przez twórcę. Obowiązują terminy umowne, a gdy ich brak, rok naprzód na koniec roku kalendarzowego.

Licencję udzieloną na okres dłuższy niż pięć lat uważa się po upływie tego okresu za udzieloną na czas nieoznaczony (art. 68 ust. 2). Skutki szczególnych postanowień, zwłaszcza dotyczących wypowiedzenia i programów komputerowych, trzeba ocenić łącznie z przedmiotem umowy.

Forma umowy licencyjnej

Przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53 prawa autorskiego). Tego samego wymaga licencja wyłączna (art. 67 ust. 5).

Dla licencji niewyłącznej te przepisy nie ustanawiają analogicznego rygoru. Utrwalenie ustaleń jest jednak ważne dla dowodu zakresu korzystania i wynagrodzenia. W braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa art. 65 nakazuje przyjąć udzielenie licencji. Wykładnia całej umowy nadal uwzględnia zgodny zamiar stron i jej cel.

Umowa licencyjna a umowa o dzieło

Umowę o dzieło reguluje Kodeks cywilny (art. 627–646 KC). W uproszczeniu dotyczy ona dostarczenia określonego, sprawdzalnego rezultatu, a nie starannego wykonywania czynności. Odbiór dzieła i odpowiedzialność za wady opisuje poradnik Umowa o dzieło między firmami.

Zamówienie wykonania utworu i prawo do korzystania z niego to dwie odrębne kwestie, które umowa powinna rozstrzygać. Jeśli wykonawca tworzy oprogramowanie, teksty lub grafiki, umowa powinna określać, kto i w jakim zakresie może z nich korzystać po wykonaniu pracy. Więcej o umowach o stałej współpracy piszemy w poradniku Umowa o współpracy B2B.

Umowa licencyjna krok po kroku

  1. Opis przedmiotuNazwa, wersja, pliki, dokumentacja; ustalenie, czy umowa obejmuje kod źródłowy.
  2. Zakres korzystaniaLista planowanych sposobów korzystania (pól eksploatacji), wyłączność, dalsze udostępnianie.
  3. Czas, terytorium i wynagrodzenieOkres licencji, obszar korzystania, sposób i termin płatności.
  4. Forma i podpisNieważność z powodu formy tylko wtedy, gdy przewiduje ją ustawa (art. 73 § 1 KC). Wymagania prawa autorskiego potwierdza adwokat.
  5. Zakończenie współpracyWypowiedzenie umowy zawartej w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej wymaga co najmniej formy dokumentowej (art. 77 § 2 KC).

Co przygotować przed rozmową z adwokatem

  • projekt umowy licencyjnej albo wzorzec przesłany przez drugą stronę;
  • opis utworu lub programu i planowanych sposobów korzystania z niego;
  • informacje o tym, kto stworzył utwór i na jakiej podstawie (umowa o pracę, umowa z wykonawcą);
  • ofertę i korespondencję z negocjacji;
  • dane obu firm z KRS lub CEIDG.

Lista jest pomocnicza, a komplet dokumentów zależy od sprawy.

Typowe błędy

  • Ogólne „prawo do korzystania” bez opisu zakresu. Trudno wtedy ustalić, czy firma może utwór np. zmieniać albo publikować w internecie.
  • Brak rozstrzygnięcia, czy licencja jest wyłączna. Firma może zakładać wyłączność, której druga strona nie zamierzała udzielić.
  • Mylenie licencji z przeniesieniem praw. Przeniesienie praw autorskich podlega odrębnym wymogom ustawowym.
  • Brak zasad zakończenia współpracy. Umowa nie wskazuje wtedy, co dzieje się z kopiami i materiałami.

Najczęstsze pytania

Umowa licencyjna – co to?

Jest upoważnieniem do korzystania z utworu na określonych polach eksploatacji. Trzeba ustalić zakres, czas i miejsce korzystania. W braku odmiennej umowy działają reguły pięciu lat i terytorium państwa siedziby lub zamieszkania licencjobiorcy (art. 66–67 prawa autorskiego).

Licencja wyłączna a niewyłączna – czym się różnią w umowie?

Brak zastrzeżenia wyłączności oznacza możliwość udzielenia przez twórcę upoważnienia także innym osobom na tym samym polu. Licencja wyłączna wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Obie wymagają właściwego opisania pól eksploatacji.

Umowa licencyjna a przeniesienie praw – co wybrać?

Przeniesienie zmienia podmiot autorskich praw majątkowych w umownym zakresie. Licencja udziela upoważnienia do korzystania. Art. 53 wymaga pisemnej formy przeniesienia, a art. 65 przewiduje regułę licencji w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu. Wybór zależy od planowanego sposobu korzystania i treści umowy.

Umowa licencyjna a umowa o dzieło – czy to to samo?

Nie. Umowa o dzieło (art. 627–646 KC) dotyczy, w uproszczeniu, wykonania określonego rezultatu. Prawo do korzystania z utworu to odrębna kwestia, którą umowa powinna rozstrzygać wprost.

Czy jest wzór umowy licencyjnej?

Nie publikujemy wzorów. Umowa licencyjna powinna co najmniej opisywać przedmiot, zakres korzystania, wyłączność, czas, terytorium, wynagrodzenie i zasady zakończenia. Wzór skopiowany z innej branży może nie pasować do planowanego sposobu korzystania.

Gdzie przesłać opis sprawy dotyczącej umowy licencyjnej?

Krótki opis sprawy można przesłać przez stronę Kontakt.

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

Stan źródeł sprawdzono 15 listopada 2026 r.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.