Czym jest propozycja ugody
Propozycja ugody to oferta banku dotycząca zmiany zasad rozliczenia kredytu. W typowym wariancie kredyt powiązany z frankiem zostaje przewalutowany na złote. Szczegóły, takie jak sposób ustalenia salda po przewalutowaniu, oprocentowanie czy los nadpłat, wynikają z konkretnej propozycji.
Ugoda różni się od aneksu do umowy. Aneks zmienia wybrane postanowienia, natomiast propozycja ugody służy zwykle zakończeniu sporu między stronami. Jej treść zawiera zwykle postanowienie, w którym kredytobiorca zrzeka się dalszych roszczeń związanych z umową. To postanowienie warto przeczytać szczególnie uważnie, ponieważ określa, z czego kredytobiorca rezygnuje.
Jeżeli w przeszłości podpisano aneks, na przykład umożliwiający spłatę rat bezpośrednio we frankach, jego znaczenie dla porównania ugody z drogą sądową wymaga odrębnej oceny w konkretnej sprawie.
Co sprawdzić w treści oferty
Ofertę banku warto czytać w całości, wraz z załącznikami i projektem ugody, a nie wyłącznie na podstawie podsumowania przedstawionego przez doradcę. Przy lekturze pomaga lista pytań:
- jakie saldo kredytu w złotych przyjmuje bank po przewalutowaniu i jak je obliczył,
- jakie oprocentowanie będzie obowiązywało po zawarciu ugody i czy jest stałe, czy zmienne,
- jak bank rozlicza dotychczasowe wpłaty kredytobiorcy,
- czy ugoda przewiduje zwrot części wpłat albo umorzenie części zadłużenia,
- jaki jest zakres zrzeczenia się roszczeń i czy obejmuje sprawy już toczące się przed sądem,
- jakie koszty ponosi kredytobiorca w związku z zawarciem ugody,
- do kiedy oferta jest ważna i w jakiej formie można ją przyjąć.
Odpowiedzi na te pytania pozwalają ustalić, jak propozycja zmienia sytuację finansową kredytobiorcy. Gdy oferta nie odpowiada na któreś z nich, warto zwrócić się do banku o pisemne wyjaśnienie, zanim zapadnie decyzja.
Ustalenia z rozmów z doradcą, które mają znaczenie dla kredytobiorcy, warto porównać z projektem ugody i w razie rozbieżności poprosić o ich uwzględnienie w tekście. Kopię oferty, projektu ugody i korespondencji z bankiem dobrze przechowywać razem z umową kredytu, tak aby po latach można było odtworzyć warunki porozumienia.
Porównanie ugody z drogą sądową
Porównanie wymaga zestawienia propozycji banku z tym, jak mogłoby wyglądać rozliczenie po wyroku. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25.04.2024 r., III CZP 25/22, wskazuje, że jeżeli po wyeliminowaniu abuzywnej klauzuli przeliczeniowej nie da się ustalić wiążącego kursu, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Strony mają wtedy samodzielne roszczenia o zwrot tego, co świadczyły. Na czym opiera się taka sprawa, opisuje poradnik Pozew frankowy przeciwko bankowi.
Sama uchwała nie przesądza wyniku konkretnej sprawy. Każda umowa wymaga oceny jej treści, a przy porównaniu znaczenie mają również czas trwania postępowania, koszty i terminy przedawnienia. Zagadnienie terminów omawia poradnik Przedawnienie roszczeń frankowych.
Dlatego porównanie nie powinno opierać się na ogólnych informacjach o sprawach innych kredytobiorców. Liczy się wyliczenie oparte na dokumentach konkretnej umowy, w tym na zaświadczeniu banku o wysokości dokonanych spłat. Ani ugody, ani drogi sądowej nie da się ocenić w oderwaniu od tych danych.
Ocena propozycji ugody
- DokumentyZebranie umowy, regulaminu, aneksów, harmonogramu i zaświadczenia o spłatach.
- OfertaOdczyt pełnej treści propozycji wraz z projektem ugody i załącznikami.
- Pytania do bankuPisemne wyjaśnienie salda, oprocentowania, rozliczenia wpłat i zakresu zrzeczenia.
- PorównanieZestawienie warunków ugody z możliwym rozliczeniem w sprawie sądowej.
- DecyzjaPrzyjęcie lub odrzucenie oferty w terminie i formie wskazanej przez bank.
Sytuacje wymagające dodatkowych ustaleń
Jeżeli kredyt zaciągnęło kilka osób, warto ustalić, czy propozycja ugody została skierowana do wszystkich kredytobiorców wskazanych w umowie. Gdy kredytobiorcami są byli małżonkowie albo mieszkanie zostało sprzedane, warto najpierw ustalić, kto jest stroną umowy i jak rozliczono majątek. Zagadnienia związane z kredytem po rozwodzie opisuje poradnik Rozwód a kredyt hipoteczny.
Odrębnej uwagi wymaga sytuacja, w której sprawa przeciwko bankowi już się toczy. Wtedy trzeba ustalić, jak ugoda wpłynie na postępowanie i co stanie się z kosztami procesu. Przygotowanie do rozmowy o ofercie ułatwia notatka z datami i dokumentami, której sposób sporządzenia opisuje poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.