Kiedy odszkodowanie wypłaca UFG
Zgodnie z art. 98 i następnymi ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca odszkodowanie za szkody wyrządzone ruchem pojazdów w trzech grupach sytuacji. Pierwsza dotyczy sprawcy, który nie miał obowiązkowego ubezpieczenia OC. Druga obejmuje przypadki, w których sprawca jest nieznany, np. pojazd odjechał z miejsca zdarzenia. Trzecia dotyczy upadłości ubezpieczyciela sprawcy.
Ustalony sprawca bez polisy to sytuacja inna niż wypadek z udziałem nieznanego sprawcy. Przy zbiegłym kierowcy zasady i zakres wypłaty z funduszu wymagają odrębnej oceny w konkretnej sprawie.
Sam fakt, że sprawca nie miał polisy, nie zmienia zasad jego odpowiedzialności. Posiadacz pojazdu silnikowego odpowiada za szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 KC), a kierowca także na zasadzie winy (art. 415 KC). Przy zderzeniu dwóch pojazdów sytuacja wymaga odrębnej oceny. Fundusz pokrywa szkodę zamiast brakującego ubezpieczyciela, ale nie zwalnia sprawcy z odpowiedzialności.
Pierwsze kroki po wypadku z nieubezpieczonym sprawcą
Na miejscu zdarzenia najważniejsze jest zebranie danych, które pozwolą później ustalić, kto kierował i kto jest posiadaczem pojazdu. Warto zanotować numer rejestracyjny, markę i kolor auta, dane kierowcy oraz dane świadków. Zdjęcia pojazdów, tablic rejestracyjnych i miejsca zdarzenia ułatwiają odtworzenie przebiegu wypadku.
Policję warto wezwać zwłaszcza wtedy, gdy w wypadku ktoś zginął lub został ranny albo zachodzi podejrzenie przestępstwa, np. ucieczki z miejsca wypadku. Kiedy powiadomienie policji jest obowiązkiem, zależy od okoliczności zdarzenia. Przy kierowcy bez polisy wezwanie policji jest wskazane również wtedy, gdy obowiązek ten nie zachodzi. Notatka i numer sprawy porządkują ustalenia, a notatka ma znaczenie dowodowe, choć nie wiąże sądu.
Zgłoszenie roszczenia i przebieg sprawy
Poszkodowany zgłasza roszczenie kierowane do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, a nie do ubezpieczyciela sprawcy, bo takiego nie ma. Fundusz zbiera dokumenty, korzysta z ustaleń policji, wydaje decyzję i wypłaca świadczenie. Termin wypłaty w konkretnej sprawie zależy od jej okoliczności i od tego, kiedy można było wyjaśnić odpowiedzialność oraz wysokość szkody, dlatego datę zgłoszenia warto zapisać od razu.
Sposób złożenia zgłoszenia i wymagane formularze warto ustalić przed wysłaniem dokumentów, aby nie tracić czasu na uzupełnienia. W zgłoszeniu dobrze wskazać wszystkie pozycje szkody, np. naprawę pojazdu, koszty leczenia i utracony zarobek. Każdą pozycję należy poprzeć rachunkiem, kosztorysem albo zaświadczeniem.
Szkoda od sprawcy bez OC
- Dane na miejscuNumer rejestracyjny, dane kierowcy, świadkowie, zdjęcia. Przy obrażeniach lub podejrzeniu przestępstwa zawiadomienie policji.
- Ustalenie braku polisyPotwierdzenie, że sprawca nie miał obowiązkowego OC, i zapisanie, skąd pochodzi ta informacja.
- Zgłoszenie do UFGZgłoszenie roszczenia z opisem zdarzenia, listą pozycji szkody i dowodami.
- Decyzja i wypłataDecyzja funduszu i wypłata świadczenia, z zapisaną datą zgłoszenia.
- RegresFundusz może dochodzić zwrotu od ustalonego sprawcy.
Zakres wypłaty i roszczenie wobec sprawcy
Wypłata z funduszu nie musi pokryć każdej pozycji szkody. Granice odpowiedzialności funduszu trzeba ustalić dla daty konkretnego zdarzenia. Ma to znaczenie zwłaszcza przy poważnych obrażeniach, długotrwałym leczeniu albo rencie.
Jeżeli część szkody pozostaje niepokryta, warto ocenić, czy i w jakim zakresie można jej dochodzić od samego sprawcy. W praktyce bywa to trudne, gdy sprawca nie ma majątku albo nie można go odnaleźć. Ocena zależy od rozmiaru szkody i od tego, co wiadomo o jego sytuacji. Ogólne zasady takiego procesu opisuje poradnik Pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
Po wypłacie UFG może zwrócić się do sprawcy o zwrot kwoty, którą wypłacił poszkodowanemu.
Dokumenty i daty
Do zgłoszenia przydają się:
- dane sprawcy i pojazdu, w tym numer rejestracyjny;
- numer sprawy i notatka policji, jeśli policja była na miejscu;
- opis zdarzenia i dane świadków;
- zdjęcia pojazdów, tablic i miejsca zdarzenia;
- kosztorysy, rachunki za naprawę, holowanie i parkowanie;
- dokumentacja medyczna i rachunki za leczenie;
- dokumenty o zarobkach i okresie niezdolności do pracy.
Warto zapisać datę zdarzenia, datę ustalenia danych sprawcy, datę zgłoszenia i datę otrzymania decyzji. Gdy sprawca zbiegł, początek biegu przedawnienia wymaga oceny w konkretnej sprawie, dlatego nie warto odkładać zgłoszenia. Szczegóły opisuje poradnik Przedawnienie odszkodowania z OC.