Kiedy stosuje się rozporządzenie 261/2004
Rozporządzenie (WE) 261/2004 obejmuje dwie grupy lotów. Pierwsza to loty wylatujące z lotniska położonego w Unii Europejskiej lub Europejskim Obszarze Gospodarczym, niezależnie od tego, która linia je wykonuje. Druga to loty przylatujące do Unii, o ile wykonuje je przewoźnik unijny.
Dla osoby wylatującej z Polski oznacza to, że przy locie z polskiego lotniska rozporządzenie co do zasady ma zastosowanie bez względu na przewoźnika. Przy locie powrotnym spoza Unii trzeba sprawdzić, czy przewoźnik wykonujący lot jest przewoźnikiem unijnym. Nazwa linii na bilecie i nazwa przewoźnika faktycznie wykonującego lot mogą się różnić, dlatego warto zapisać obie.
Gdy lot był częścią imprezy turystycznej kupionej w biurze podróży, obok praw z rozporządzenia pojawiają się zagadnienia związane z organizatorem. Opisuje je poradnik Reklamacja wycieczki w biurze podróży.
Jak liczy się opóźnienie i wysokość odszkodowania
Odszkodowanie wiąże się z opóźnieniem przylotu wynoszącym co najmniej 3 godziny. Opóźniony start, po którym samolot nadrobił część czasu w powietrzu, nie przesądza więc o prawie do świadczenia. Dlatego warto zanotować rzeczywistą godzinę przylotu, a w miarę możliwości zachować jej potwierdzenie, np. zdjęcie tablicy lub wiadomość od przewoźnika.
Rozporządzenie uzależnia kwotę odszkodowania od długości trasy:
- 250 euro przy locie do 1 500 km,
- 400 euro przy locie od 1 500 km do 3 500 km.
Przy lotach powyżej 3 500 km wysokość świadczenia należnego z powodu opóźnienia wymaga sprawdzenia w konkretnej sprawie. Znaczenie mają wtedy czas opóźnienia i to, czy przewoźnik zaproponował zmianę trasy.
Przy opóźnieniu wynoszącym co najmniej 5 godzin pasażerowi mogą przysługiwać dodatkowe uprawnienia, w tym zwrot ceny biletu. Zasady tego wyboru opisuje poradnik Odwołany lot – prawa pasażera.
Nadzwyczajne okoliczności
Rozporządzenie przewiduje wyjątek dla nadzwyczajnych okoliczności. Przewoźnik, który wykaże, że opóźnienie wynikało z takich okoliczności, może zostać zwolniony z obowiązku zapłaty odszkodowania. Czy wskazana przyczyna opóźnienia mieści się w tym wyjątku, zależy od faktów konkretnego lotu i wymaga oceny.
W odpowiedzi na reklamację przewoźnik może podać krótki opis przyczyny, np. pogodę, ograniczenia w ruchu lotniczym albo problem z samolotem. Warto poprosić o wskazanie przyczyny na piśmie i zachować tę odpowiedź. Sam ogólny opis nie wyjaśnia jeszcze, czy przewoźnik mógł uniknąć zakłócenia.
Nawet gdy przewoźnik skutecznie powoła się na nadzwyczajne okoliczności, obowiązek opieki nad pasażerem pozostaje. To ważne przy rozliczaniu wydatków poniesionych na lotnisku.
Opieka na lotnisku
Przy dużym opóźnieniu przewoźnik ma obowiązek zapewnić pasażerowi bezpłatnie:
- posiłki i napoje odpowiednie do czasu oczekiwania,
- zakwaterowanie w hotelu, gdy konieczny jest nocleg, wraz z transportem między lotniskiem a hotelem,
- dwie bezpłatne rozmowy telefoniczne lub wiadomości e-mail.
Od jakiego czasu oczekiwania opieka przysługuje, zależy od długości trasy, a dokładne progi warto sprawdzić dla konkretnego lotu. Gdy przewoźnik nie zapewnił posiłku ani noclegu, przydatne są rachunki za poniesione wydatki oraz notatka, kiedy i u kogo pasażer pytał o pomoc. To, które koszty przewoźnik powinien zwrócić, wymaga oceny w konkretnej sprawie.
Dokumentowanie opóźnionego lotu
- Na lotniskuZdjęcie tablicy odlotów i przylotów, zachowanie karty pokładowej i wiadomości od przewoźnika.
- Po przylocieZapisanie rzeczywistej godziny przylotu i przyczyny opóźnienia podanej przez załogę lub obsługę.
- WydatkiZebranie rachunków za posiłki, transport lub nocleg, których przewoźnik nie zapewnił.
- ReklamacjaPisemne zgłoszenie przewoźnikowi z numerem lotu, datą, opisem opóźnienia i żądaniem.
Reklamacja do przewoźnika
Reklamację warto skierować do przewoźnika na piśmie. Powinna wskazywać numer rezerwacji, numer lotu, datę, planową i rzeczywistą godzinę przylotu oraz żądanie. Do reklamacji warto dołączyć kartę pokładową, potwierdzenie rezerwacji i rachunki, a dla siebie zachować kopię całej wysyłki.
Przy kilku pasażerach z jednej rezerwacji dobrze ustalić, czy reklamacja obejmuje wszystkich, czy każdy składa ją osobno. Dane każdego pasażera i jego karta pokładowa ułatwiają przewoźnikowi przypisanie żądania. Gdy po reklamacji spór nadal trwa, przed dalszymi krokami przydaje się uporządkowana chronologia, o której mowa w poradniku Jak uporządkować informacje przed rozmową. Ogólne zasady dalszego dochodzenia roszczenia przed sądem opisuje poradnik Pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie.