Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Kontakty z dzieckiem mieszkającym za granicą: jak je ułożyć

Kontakty z dzieckiem mieszkającym za granicą można ułożyć tak, by rodzic w Polsce regularnie rozmawiał z dzieckiem między osobistymi spotkaniami. Kiedy rodzice nie mogą uzgodnić terminów, przed skierowaniem sprawy do sądu trzeba ustalić, czy polski sąd może ją rozpoznać. Warto zacząć od informacji o tym, gdzie dziecko żyje na co dzień i czy zapadło już orzeczenie o kontaktach.

Poradnik omawia przede wszystkim praktyczne ustalenia rodziców i dokumenty potrzebne do oceny sprawy. To, który sąd może rozpoznać wniosek o kontakty, gdy dziecko mieszka w innym państwie, wymaga analizy konkretnej sytuacji.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Kontakty z dzieckiem na odległość i spotkania w przerwach w nauce

W polskim prawie zarówno rodzic, jak i dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów niezależnie od władzy rodzicielskiej. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRO) obejmuje pojęciem kontaktów osobiste spotkania, korespondencję i porozumiewanie się na odległość. Gdy dziecko stale mieszka z jednym rodzicem, rodzice wspólnie określają sposób kontaktów, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. Niezależność kontaktów od władzy rodzicielskiej nie przesądza jednak, czy konkretne spotkanie jest dopuszczalne, na przykład gdy kontakty zostały ograniczone. Zasady ustalania, ograniczania i zmiany kontaktów omawia poradnik Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem.

Przy rozmowie przez telefon dziecko może chcieć pokazać rodzicowi, co robi po szkole. Wtedy lepsza może się okazać krótka rozmowa wideo o spokojnej porze niż godzina wyznaczona na koniec dnia. Jeżeli dziecko dzieli swój pokój z rodzeństwem, warto ustalić, skąd będzie mogło zadzwonić, żeby spokojnie porozmawiać.

Ustalając kontakty z dzieckiem na odległość, dobrze zapisać, według czasu którego kraju liczy się godzina rozmowy. Gdy „środa o osiemnastej” oznacza dla rodziców dwie różne pory, można wpisać godziny obowiązujące w obu miejscach. Przydaje się też ustalenie, kto inicjuje połączenie i co rodzice proponują, jeśli akurat w tę środę dziecko ma szkolne przedstawienie.

Kontakty wakacyjne z dzieckiem za granicą

Daty wakacji warto wziąć z kalendarza szkoły, do której dziecko rzeczywiście chodzi. Na tej podstawie można porównać czas przeznaczony na pobyt z czasem potrzebnym na obie podróże. Jeżeli dzień wyjazdu przypada bezpośrednio po zakończeniu zajęć, znaczenie mogą mieć nawet godzina odbioru dziecka i czas dojazdu na lotnisko.

Zapis „połowa wakacji w Polsce” nie rozstrzyga, kiedy pobyt się rozpoczyna, kto odbiera dziecko ani do kogo ma ono wrócić. Rodzice mogą wskazać daty i miejsca obu przekazań, osobę towarzyszącą oraz sposób wymiany informacji w razie zmiany połączenia. Taki harmonogram jest propozycją rodziców i sam nie rozstrzyga kwestii zgody na wyjazd dziecka ani tego, czy ustalenia da się wykonać w innym państwie. Zgodę na wyjazd omawia poradnik Zgoda drugiego rodzica na wyjazd dziecka za granicę.

Osobnego uzgodnienia mogą wymagać koszty. Przed zakupem biletów warto porównać koszt podróży dziecka do Polski z kosztem wizyty rodzica w kraju zamieszkania dziecka. W polskiej sprawie o kontakty sąd może, aby zapewnić ich wykonywanie, zobowiązać m.in. do pokrycia kosztów podróży i pobytu dziecka. Przygotowane zestawienie pozwala wskazać, o jaką podróż chodzi i z czego wynika przedstawiona kwota.

Dni i godziny, rozmowy przez komunikator oraz miejsca przekazania dziecka można opisać w porozumieniu. Przykładowe elementy takich ustaleń omawia poradnik o planie wychowawczym.

Sprawa o kontakty, gdy dziecko mieszka w innym państwie

Rodzic mieszkający w Polsce może chcieć ustalić nowe kontakty, zmienić dotychczasowy harmonogram albo doprowadzić do spotkań już przewidzianych w orzeczeniu. Warto najpierw nazwać oczekiwany rezultat. Jeżeli problem dotyczy orzeczenia zagranicznego, do oceny potrzebne będą jego treść, państwo wydania i opis tego, które ustalenia przestały działać.

Jurysdykcję, czyli możliwość rozpoznania sprawy przez sądy danego państwa, trzeba ocenić przed wyborem konkretnego sądu. W sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej w Unii Europejskiej znaczenie ma m.in. rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111. To, czy ma ono zastosowanie w relacji z państwem, w którym mieszka dziecko, i który sąd może rozpoznać konkretny wniosek, wymaga analizy sprawy. Sam fakt, że rodzic mieszka w Polsce, nie przesądza, że sprawę rozpozna polski sąd.

Do rozmowy warto przygotować informację, od kiedy dziecko mieszka w danym państwie, jak wcześniej wyglądały spotkania oraz czy sprawa o kontakty jest już w toku. Jeżeli wyznaczono termin lub rodzic otrzymał pismo, przydatny będzie cały dokument. Z samej nazwy sądu trudno odtworzyć, czego dotyczy pismo i jakiego działania oczekuje się od rodzica.

Od dotychczasowych kontaktów do propozycji na kolejny semestr

  1. Zebranie ustaleńRodzic gromadzi wcześniejsze porozumienia, orzeczenia i ugody dotyczące kontaktów.
  2. Opis ostatnich spotkańWarto wskazać daty rozmów i wizyt oraz to, co rzeczywiście przeszkodziło w spotkaniu, jeśli się nie odbyło.
  3. Propozycja na piśmieRodzice mogą opisać dni rozmów, okresy wakacyjne, miejsce przekazania dziecka i sposób kontaktu między spotkaniami.
  4. Spór lub zagraniczne orzeczenieDo oceny dalszych kroków warto przekazać adwokatowi dotychczasowy dokument i propozycję odpowiadającą obecnej sytuacji dziecka.

Wniosek o pomoc w wykonywaniu prawa do odwiedzin

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w Hadze w 1980 r., przewiduje także pomoc w sprawach dotyczących odwiedzin. Jeżeli ma zastosowanie w relacji Polski i danego państwa, do organu centralnego państwa-strony można skierować wniosek o zorganizowanie lub ochronę skutecznego wykonywania prawa do odwiedzin. Ma to znaczenie, gdy rodzic chce utrzymać relację z dzieckiem nadal mieszkającym w innym państwie. Zakres pomocy w konkretnej sprawie wymaga ustalenia.

Przy ocenie tej drogi istotne jest m.in. miejsce stałego pobytu dziecka bezpośrednio przed naruszeniem prawa do odwiedzin. Konwencja dotyczy dziecka, które miało wtedy miejsce stałego pobytu w państwie-stronie, i przestaje mieć zastosowanie po ukończeniu przez nie 16 lat. Wniosek o powrót dziecka po bezprawnym wywiezieniu lub zatrzymaniu to odrębne żądanie, które omawia poradnik o wyjeździe i wywiezieniu dziecka za granicę.

Najczęstsze pytania

Jak ułożyć kontakty z dzieckiem mieszkającym za granicą, gdy weekendowe spotkania są nierealne?

Można połączyć regularne rozmowy w tygodniu z dłuższymi wizytami w okresach wolnych od nauki. Przy porównywaniu propozycji warto zwrócić uwagę, ile czasu dziecko spędzi z rodzicem, a ile w drodze.

Co zapisać, gdy dziecko nie odebrało telefonu?

Przydatne będą uzgodniona data i godzina, informacja o próbie połączenia oraz dalsze ustalenia między rodzicami. Jeśli powód jest znany, można go odnotować. Przy braku informacji wystarczy zapisać, że połączenie nie doszło do skutku. Sytuacje, w których kontakty są stale utrudniane, omawia poradnik Utrudnianie kontaktów z dzieckiem.

Czy można zaplanować wizytę rodzica u dziecka zamiast podróży dziecka do Polski?

Taką możliwość warto uwzględnić w propozycji osobistych spotkań. Znaczenie mają treść dotychczasowych ustaleń, dostępność rodzica i rozkład dnia dziecka. Dobrze wskazać, gdzie odbędzie się spotkanie i czy wizyta obejmie nocleg.

Właściwość sądu w sprawie o kontakty z dzieckiem za granicą – od czego zacząć?

Najpierw warto zebrać informacje o tym, od kiedy i w jakim państwie dziecko mieszka, czy zapadło już orzeczenie o kontaktach i czy toczy się jakaś sprawa. Ocena, sąd którego państwa może rozpoznać wniosek, wymaga analizy tych okoliczności. Miejsce zamieszkania rodzica w Polsce samo jej nie rozstrzyga.

Co sprawdzić po otrzymaniu zagranicznego orzeczenia o kontaktach?

W pierwszej kolejności trzeba przeczytać orzeczenie i określić cel rodzica. Innych ustaleń wymaga skrócenie lub przesunięcie ustalonych wizyt, a innych sytuacja, w której terminy odpowiadają rodzicowi, lecz spotkania się nie odbywają. Zmiana zagranicznego orzeczenia i jego wykonanie to odrębne kwestie, a ich ocena wymaga analizy dokumentu i państw, których dotyczy. Zakres pomocy kancelarii opisuje strona Kontakty z dzieckiem.

Powiązane usługi

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 113.
  • Rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111 z 25 czerwca 2019 r.
  • Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w Hadze 25 października 1980 r.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.