Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Do kiedy płaci się alimenty na dziecko, także pełnoletnie

Przepisy nie wskazują wieku, w którym kończą się alimenty na dziecko: rodzice płacą, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, także po 18. urodzinach (art. 133 § 1 KRO). Wobec pełnoletniego dziecka ustawa przewiduje sytuacje, w których rodzic może uchylić się od alimentów, a jeśli alimenty ustalił wyrok lub ugoda, w razie zmiany stosunków można żądać ich zmiany; samo zaprzestanie płacenia ich nie zmienia (art. 133 § 3 i art. 138 KRO).

Kto płaci alimenty i od czego zależy ich wysokość, opisujemy w poradniku Alimenty na dziecko.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Dlaczego „18 lat” to nie koniec alimentów

Wiele osób zakłada, że alimenty kończą się z dniem 18. urodzin dziecka. Tak nie jest. Przepis łączy obowiązek rodziców z tym, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie, a nie z jego wiekiem (art. 133 § 1 KRO).

Pełnoletność zmienia jednak dwie rzeczy:

  1. Od tego momentu rodzic może powołać się na przesłanki uchylenia się od alimentów, które ustawa przewiduje tylko wobec pełnoletniego dziecka (art. 133 § 3 KRO).
  2. Liczy się postawa samego dziecka: czy dokłada starań, by się usamodzielnić.

W internecie często pojawia się „granica 25 lat” albo „26 lat”. Żadna z tych liczb nie wynika z przepisów o alimentach na dziecko. O tym, czy obowiązek trwa, decyduje sytuacja konkretnego dziecka.

Pełnoletnie dziecko, które się uczy

Nauka po 18. roku życia nie przedłuża alimentów automatycznie i nie kończy ich automatycznie. Wciąż chodzi o to, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO) i czy dokłada starań, by to osiągnąć (art. 133 § 3 KRO).

W praktyce znaczenie mogą mieć m.in.:

  • czy dziecko faktycznie się uczy, np. chodzi na zajęcia i zalicza kolejne etapy;
  • czy nauka jest dzienna, czy zaoczna, i czy dziecko ma możliwość jednoczesnej pracy;
  • czy dziecko przerwało naukę lub nie szuka pracy;
  • stan zdrowia dziecka i inne okoliczności, które utrudniają usamodzielnienie.

Sposób, w jaki sąd może ocenić te okoliczności w konkretnej sprawie, warto omówić z adwokatem.

Kiedy rodzic może uchylić się od alimentów

Wobec pełnoletniego dziecka ustawa przewiduje dwie sytuacje (art. 133 § 3 KRO):

  1. Nadmierny uszczerbek dla rodzica. Płacenie alimentów jest połączone z nadmiernym dla rodzica uszczerbkiem.
  2. Brak starań dziecka. Dorosłe dziecko nie dokłada starań, by uzyskać możność samodzielnego utrzymania się.

Niezależnie od wieku obowiązek nie dotyczy dziecka, którego dochody z majątku wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania (art. 133 § 1 KRO).

Czy inne okoliczności, np. brak kontaktu dorosłego dziecka z rodzicem, mogą mieć znaczenie w konkretnej sprawie, warto omówić z adwokatem.

Dziecko z niepełnosprawnością

Przepisy nie wskazują wieku, w którym obowiązek wygasa. Decyduje to, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO). Gdy dziecko z powodu niepełnosprawności lub choroby nie może się samo utrzymać, ta zasada ma szczególne znaczenie. Każda taka sprawa wymaga indywidualnej oceny, dlatego warto ją omówić z adwokatem.

Jak przestać płacić alimenty na dorosłe dziecko

Alimentów wynikających z wyroku lub ugody nie można zmienić jednostronnie. W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy o alimentach (art. 138 KRO). Jakie żądanie zgłosić w konkretnej sytuacji, np. obniżenie alimentów albo stwierdzenie, że obowiązek ustał, warto omówić z adwokatem.

Zaprzestanie płacenia przed rozstrzygnięciem sprawy grozi powstaniem zaległości.

Krok po kroku

  1. Ustalenie podstawy alimentów. Należy przeczytać wyrok lub ugodę, z której wynika obowiązek.
  2. Informacje o sytuacji dziecka. Warto zebrać informacje o nauce, pracy, dochodach i majątku dziecka.
  3. Informacje o sytuacji rodzica. Gdy rodzic powołuje się na nadmierny uszczerbek (art. 133 § 3 KRO), warto zebrać informacje o jego dochodach, wydatkach, stanie zdrowia i innych obowiązkach alimentacyjnych.
  4. Rozmowa z dorosłym dzieckiem. Można rozważyć rozmowę z dorosłym dzieckiem, a formę ewentualnego porozumienia omówić z adwokatem.
  5. Wystąpienie do sądu, gdy porozumienia nie ma. Żądanie zmiany orzeczenia lub umowy o alimentach opiera się na art. 138 KRO.
  6. Dalsze płacenie alimentów. Do czasu rozstrzygnięcia należy płacić dotychczasowe alimenty, chyba że adwokat oceni sytuację inaczej.

Dokumenty, które warto przygotować

  • odpis wyroku lub ugody ustalającej alimenty;
  • informacje o nauce dziecka, np. zaświadczenie ze szkoły lub uczelni, albo informacja, że dziecko się nie uczy;
  • informacje o pracy i dochodach dziecka, jeśli są dostępne;
  • dokumenty o dochodach, wydatkach i stanie zdrowia rodzica, jeśli powołuje się on na nadmierny uszczerbek;
  • dowody, że dziecko nie podejmuje starań o usamodzielnienie, np. korespondencja.

Lista jest pomocnicza. Komplet dokumentów zależy od sprawy.

Opłaty i terminy

  • Koszty sądowe. Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.). Czy to zwolnienie obejmuje pozew rodzica płacącego o obniżenie alimentów lub stwierdzenie, że obowiązek ustał, warto omówić z adwokatem.
  • Przedawnienie. Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat (art. 137 § 1 KRO). Ma to znaczenie przy zaległych ratach. Czy i od kiedy zaległości w konkretnej sprawie mogły się przedawnić, zależy od okoliczności. Dlatego nie należy zakładać, że zaległości przepadły, zanim adwokat oceni sytuację.

Typowe błędy

  • Samowolne zaprzestanie płacenia po 18. urodzinach dziecka. Pełnoletność sama nie kończy obowiązku (art. 133 § 1 KRO), a wyrok lub ugodę zmienia się w trybie art. 138 KRO.
  • Brak dowodów. Twierdzenie, że „dziecko już pracuje” albo „nie chodzi na zajęcia”, bez dokumentów trudno ocenić.
  • Ustne ustalenia z dorosłym dzieckiem. Rozmowa nie zmienia treści wyroku ani ugody. Sposób zabezpieczenia porozumienia warto omówić z adwokatem.
  • Liczenie na stałą granicę wieku. Ani 18, ani 25 lat nie jest automatyczną datą końca alimentów.

Najczęstsze pytania

Alimenty na dziecko do kiedy?

Przepisy nie wskazują wieku. Obowiązek trwa, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, także po pełnoletności. Wyjątkiem jest sytuacja, w której dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania (art. 133 § 1 KRO).

Do jakiego wieku płaci się alimenty?

Nie ma takiego wieku w przepisach o alimentach na dziecko. Ani 18, ani 25, ani 26 lat nie kończy obowiązku automatycznie (art. 133 § 1 KRO).

Czy trzeba płacić alimenty na dziecko po 18. roku życia?

Co do zasady tak, jeśli dziecko nadal nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Wobec pełnoletniego dziecka art. 133 § 3 KRO pozwala rodzicowi uchylić się od alimentów, gdy są one połączone z nadmiernym dla niego uszczerbkiem albo gdy dziecko nie dokłada starań o usamodzielnienie. Ocenę konkretnej sytuacji warto omówić z adwokatem.

Do kiedy alimenty dla studenta?

Nie ma stałej granicy. Znaczenie ma to, czy student jest w stanie utrzymać się samodzielnie i czy dokłada starań, by to osiągnąć (art. 133 § 1 i § 3 KRO).

Do kiedy alimenty na dziecko uczące się zaocznie?

Zasada jest ta sama co przy nauce dziennej (art. 133 § 1 i § 3 KRO). Przy nauce zaocznej znaczenie może mieć to, czy dziecko ma możliwość jednoczesnej pracy. Ocenę tej okoliczności w konkretnej sprawie warto omówić z adwokatem.

Jak przestać płacić alimenty na dorosłe dziecko?

Jeśli alimenty ustalił wyrok lub ugoda, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy o alimentach (art. 138 KRO). Samo zaprzestanie płacenia nie zmienia wyroku ani ugody.

Alimenty: jak sprawdzić, czy dziecko się uczy?

Najprościej poprosić dorosłe dziecko o zaświadczenie ze szkoły lub uczelni. Sposób uzyskania takich informacji w sprawie sądowej warto omówić z adwokatem.

Czy alimenty na dorosłe dziecko płaci się tak samo jak na małoletnie?

Podstawa jest ta sama: dziecko, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO). Wobec pełnoletniego dziecka ustawa dodaje jednak przesłanki uchylenia się od alimentów (art. 133 § 3 KRO). Jak złożyć pozew o alimenty, opisujemy w poradniku Pozew o alimenty, a od czego zależy kwota: Wysokość alimentów na dziecko.

Powiązane usługi

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236): art. 133 § 1 i § 3, art. 137 § 1, art. 138
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228): art. 96 ust. 1 pkt 2

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.