Uchylenie uchwały a stwierdzenie nieważności
Powództwo o uchylenie dotyczy uchwały sprzecznej z umową spółki lub dobrymi obyczajami, a zarazem godzącej w interesy spółki lub mającej na celu pokrzywdzenie wspólnika. Trzeba więc przedstawić odpowiednią kombinację przesłanek (art. 249 § 1 KSH).
Powództwo o stwierdzenie nieważności dotyczy uchwały sprzecznej z ustawą. Wytacza się je przeciwko spółce. Samo niezadowolenie z wyniku głosowania nie oznacza jeszcze spełnienia którejkolwiek podstawy (art. 252 KSH). Zasady reprezentacji spółki opisuje poradnik Kto może podpisać umowę w imieniu spółki.
Kto może zaskarżyć uchwałę
Uprawnione są zarząd, rada nadzorcza, komisja rewizyjna i poszczególni ich członkowie. Wspólnik obecny na zgromadzeniu co do zasady musi zagłosować przeciw uchwale, a po jej podjęciu zażądać zaprotokołowania sprzeciwu. Oddzielną podstawę ma wspólnik bezzasadnie niedopuszczony do udziału (art. 250 KSH).
Wspólnik nieobecny może zaskarżyć uchwałę przy wadliwym zwołaniu zgromadzenia albo podjęciu uchwały poza porządkiem obrad. Przy głosowaniu pisemnym uprawnienie obejmuje pominiętego wspólnika i osobę, która nie zgodziła się na ten tryb. Wspólnik głosujący pisemnie przeciw może zgłosić sprzeciw w ciągu dwóch tygodni od otrzymania wiadomości o uchwale.
Terminy i skutki ich upływu
Pozew o uchylenie trzeba wnieść w ciągu miesiąca od otrzymania wiadomości o uchwale, nie później niż sześć miesięcy od jej podjęcia. Pozew o nieważność wymaga zachowania sześciu miesięcy od wiadomości oraz granicy trzech lat od podjęcia (art. 251–252 KSH).
Nie są to terminy liczone dopiero od otrzymania odpisu z KRS. Trzeba ustalić, kiedy uprawniony rzeczywiście uzyskał wiadomość o uchwale. Upływ terminu ogranicza możliwość skutecznego wytoczenia właściwego powództwa. Art. 252 § 4 zachowuje jednak możliwość podniesienia zarzutu nieważności mimo upływu terminów z § 3. Daty i dokumenty pomaga uporządkować poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.
Sąd, opłata i postępowanie rejestrowe
Sprawy o uchylenie i nieważność uchwał organów osób prawnych należą do sądu okręgowego. W sprawie ze stosunku członkostwa właściwość miejscową wyznacza siedziba spółki. Opłata od pozwu wynosi 5000 zł (art. 17 pkt 4² i art. 40 KPC, art. 29 ustawy o kosztach).
Zaskarżenie uchwały nie wstrzymuje automatycznie postępowania rejestrowego. Sąd rejestrowy może je zawiesić po przeprowadzeniu posiedzenia jawnego. Wniosek o zabezpieczenie dotyczące wykonania uchwały podlega odrębnej ocenie według KPC. Wstrzymania wykonania uchwały i zawieszenia postępowania o wpis nie należy utożsamiać (art. 249 § 2 i 252 § 2 KSH, art. 730–730¹ KPC). Przebieg wpisu zmian do rejestru opisuje poradnik Zmiana umowy spółki z o.o. i wpis do KRS.
Zaskarżenie uchwały wspólników spółki z o.o. krok po kroku
- Uchwała i dowodyZebranie uchwały, protokołu, listy obecności i dowodów zawiadomienia.
- UprawnienieSprawdzenie podstawy legitymacji i zaprotokołowanego sprzeciwu.
- TerminOsobne ustalenie daty wiadomości o uchwale i jej podjęcia.
- PozewWybór właściwego żądania, sądu i ewentualnego zabezpieczenia.