Na czym polega zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia
Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy ma chronić interesy pracodawcy po odejściu pracownika, w szczególności jego tajemnice. Pracownik godzi się na ograniczenie swojej aktywności zawodowej, a w zamian otrzymuje odszkodowanie. Zakres ograniczenia wynika z treści umowy, dlatego każdą z nich należy czytać osobno.
Okres zakazu biegnie od ustania stosunku pracy i trwa tyle, ile wskazano w umowie. Data ustania zależy od sposobu rozwiązania umowy o pracę. Przy wypowiedzeniu umowa trwa jeszcze przez okres wypowiedzenia, co opisuje poradnik Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę.
Co sprawdzić w umowie o zakazie konkurencji
Przed podjęciem nowej pracy albo działalności warto zestawić treść umowy z planowanym zajęciem. Pomaga w tym krótka notatka obejmująca kilka punktów:
- datę zawarcia umowy i to, czy jest odrębnym dokumentem, czy częścią umowy o pracę;
- opis działalności objętej zakazem, w tym to, czy wymienia konkretne branże, usługi lub podmioty;
- czas obowiązywania zakazu oraz datę, od której liczy się jego bieg;
- wysokość odszkodowania, sposób jego wypłaty i terminy poszczególnych rat;
- inne postanowienia dotyczące skutków naruszenia lub wcześniejszego zakończenia zakazu.
Ogólne sformułowania, np. „działalność konkurencyjna wobec pracodawcy”, warto odnieść do tego, czym pracodawca faktycznie się zajmował. Przydatny jest opis jego oferty i klientów z okresu zatrudnienia. Obok warto zapisać, czym zajmuje się nowy pracodawca i jakie obowiązki obejmuje nowe stanowisko.
Jeżeli umowa nie przewiduje odszkodowania albo przewiduje kwotę niższą niż ustawowe minimum, jej skutki wymagają oceny w konkretnej sprawie. Tak samo warto podejść do postanowień, których znaczenie budzi wątpliwości.
Odszkodowanie za zakaz konkurencji
Gdy zakaz ma chronić tajemnice pracodawcy, pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości co najmniej 25% wynagrodzenia. Strony mogą umówić się na kwotę wyższą. Sposób ustalenia podstawy i okresu, za który liczy się odszkodowanie, warto sprawdzić na tle konkretnej umowy.
Jeżeli pracodawca nie wypłaca odszkodowania, pracownik może dochodzić zapłaty przed sądem pracy. Do oceny sprawy przydadzą się umowa o zakazie, świadectwo pracy lub inny dokument z datą ustania zatrudnienia, wyciągi z rachunku oraz korespondencja z pracodawcą. Pisemne wezwanie powinno wskazywać zaległe kwoty i okresy, których dotyczą.
Ogólny przebieg sprawy o zapłatę przed sądem pracy, w tym wybór sądu i dokumenty, omawia poradnik Pozew do sądu pracy o zapłatę zaległego wynagrodzenia. Przy zakazie konkurencji szczególne znaczenie ma jednak treść umowy o zakazie, dlatego warto przedstawić ją w całości.
Naruszenie zakazu i roszczenia pracodawcy
Jeżeli pracownik naruszy zakaz, pracodawca może żądać odszkodowania. Co do zasady musi jednak wykazać szkodę, np. utratę klienta albo skutki ujawnienia informacji. Ocena istnienia szkody i jej rozmiaru należy do sądu.
Pismo pracodawcy zarzucające naruszenie zakazu warto zachować w całości, wraz z kopertą lub wiadomością, w której nadeszło. Obok należy zapisać, od kiedy i u kogo podjęto nowe zajęcie oraz czym ono się różni od dotychczasowego. Taki opis porządkuje odpowiedź na zarzut i pozwala oddzielić fakty od ocen drugiej strony.
Przy odejściu z pracy dobrze jest też zadbać o to, by nie zabierać dokumentów ani danych klientów dawnego pracodawcy. Spór o naruszenie zakazu często dotyczy właśnie informacji, a nie samego faktu zatrudnienia u nowego podmiotu.
Zakaz konkurencji po odejściu z pracy
- Ustanie zatrudnieniaZapisanie daty ustania stosunku pracy, od której biegnie okres zakazu.
- Odczyt umowyZestawienie zakresu zakazu, czasu obowiązywania i warunków odszkodowania z planowanym zajęciem.
- OdszkodowanieSprawdzenie kolejnych wypłat i wezwanie pracodawcy w razie zaległości.
- SpórZachowanie pism dotyczących zarzutu naruszenia oraz opis nowego zajęcia z datami.
- Koniec zakazuPo upływie okresu z umowy zakaz przestaje obowiązywać.
Koniec zakazu konkurencji
Po upływie okresu wskazanego w umowie zakaz przestaje obowiązywać. Od tego momentu dawny pracownik może podjąć działalność, której wcześniej dotyczyło ograniczenie. Warto przy tym zachować dokumenty z okresu zakazu, ponieważ spór o odszkodowanie albo o naruszenie może pojawić się później.
Jeżeli strony rozmawiały o wcześniejszym zakończeniu zakazu, ustalenia najlepiej mieć na piśmie. Ich skutki dla wypłaty odszkodowania wymagają oceny na tle treści umowy.