Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Zadośćuczynienie po wypadku samochodowym: od czego zależy

Zadośćuczynienie po wypadku samochodowym jest pieniężną rekompensatą za krzywdę, czyli ból, cierpienie i inne niemajątkowe następstwa zdarzenia. Podstawą tego roszczenia jest art. 445 Kodeksu cywilnego. Zadośćuczynienie nie zastępuje odszkodowania za koszty leczenia czy naprawy pojazdu, lecz występuje obok niego.

Przepisy nie podają kwot ani tabel. Wysokość świadczenia zależy od okoliczności sprawy, dlatego najwięcej pracy wymaga opisanie krzywdy i zebranie dowodów, które ją potwierdzają.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Zadośćuczynienie a odszkodowanie

Odszkodowanie wyrównuje straty, które można wyliczyć w pieniądzu. Po wypadku są to np. rachunki za leczenie, leki i rehabilitację, koszty opieki, utracony zarobek albo naprawa samochodu. Każdą taką pozycję potwierdza się rachunkiem, fakturą albo zaświadczeniem.

Zadośćuczynienie dotyczy krzywdy, której nie da się udokumentować fakturą. Chodzi o ból fizyczny, cierpienie psychiczne, utratę możliwości prowadzenia dotychczasowego trybu życia, a także poczucie upokorzenia. Jedno zdarzenie zwykle rodzi oba roszczenia, dlatego w zgłoszeniu i w piśmie do ubezpieczyciela warto podać je osobno, z odrębnym uzasadnieniem. Zakres odszkodowania z OC opisuje poradnik Odszkodowanie z OC sprawcy wypadku.

Od czego zależy wysokość zadośćuczynienia

Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia bierze się pod uwagę m.in.:

  • rozmiar krzywdy, od lekkich obrażeń po trwałe kalectwo;
  • czas trwania bólu i leczenia;
  • trwały uszczerbek na zdrowiu, np. bliznę, utratę słuchu albo węchu;
  • wiek poszkodowanego i wpływ urazu na jego dalsze życie i pracę;
  • następstwa psychiczne, np. bezsenność albo zespół stresu pourazowego;
  • okoliczności zdarzenia, w tym zachowanie sprawcy.

Kwotę ustala sąd w konkretnej sprawie albo strony w ugodzie. Kwoty podawane w internecie jako „średnie” albo „typowe” nie są podstawą do oceny konkretnego żądania. Dwie osoby z podobnym urazem mogą odczuwać jego skutki zupełnie inaczej, a o wysokości świadczenia decydują okoliczności danej osoby.

Ograniczenia, które warto znać

Przy wypadku komunikacyjnym roszczenie można kierować bezpośrednio do ubezpieczyciela OC sprawcy (art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Ubezpieczyciel odpowiada jednak tylko do wysokości sumy gwarancyjnej z umowy. Gdy łączne roszczenia mogą ją przekroczyć, sposób dochodzenia pozostałej części wymaga oceny w konkretnej sprawie.

Drugim ograniczeniem może być współudział poszkodowanego. Gdy część winy za zdarzenie przypisano poszkodowanemu, może to wpłynąć na wysokość należnych kwot. Ustalenie tego podziału i jego skutków, zwłaszcza przy zderzeniu dwóch pojazdów, wymaga oceny konkretnego zdarzenia.

Trzecim ograniczeniem jest czas. Roszczenie o naprawienie szkody na osobie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 1 KC). Przy szkodzie na osobie nie stosuje się granicy 10 lat od zdarzenia (art. 442¹ § 3 KC). Szczegóły, w tym wyjątki dla przestępstwa i dla małoletnich, opisuje poradnik Przedawnienie odszkodowania z OC.

Odrębną kategorią są roszczenia najbliższych po śmierci poszkodowanego w wypadku. Reguluje je art. 446 KC, który przewiduje osobne żądania i wymaga osobnego uzasadnienia.

Jak opisać krzywdę i zebrać dowody

Krzywdę opisuje się faktami, a nie ogólnymi określeniami. Zamiast stwierdzenia „bardzo cierpiałem” lepiej wskazać, jak długo trwało leczenie, ile było zabiegów, z czego poszkodowany musiał zrezygnować i jak zmieniło się jego codzienne życie. Taki opis łatwiej porównać z dokumentacją medyczną.

Przydatne są zwłaszcza:

  • pełna dokumentacja medyczna, w tym karty leczenia szpitalnego i wyniki badań;
  • zaświadczenia o niezdolności do pracy;
  • dokumentacja rehabilitacji i terapii psychologicznej, jeśli była prowadzona;
  • chronologiczny opis dolegliwości, prowadzony na bieżąco od dnia wypadku;
  • zdjęcia obrażeń i blizn wykonane w różnych etapach leczenia;
  • dane osób, które mogą opisać zmianę w życiu poszkodowanego, np. członków rodziny lub współpracowników.

Roszczenie o zadośćuczynienie po wypadku

  1. Dokumentacja od początkuZachowanie dokumentacji medycznej i prowadzenie opisu dolegliwości od dnia wypadku.
  2. ZgłoszenieWskazanie zadośćuczynienia jako odrębnej pozycji w zgłoszeniu szkody z OC sprawcy, z opisem krzywdy.
  3. Decyzja ubezpieczycielaPorównanie przyznanej kwoty z opisem krzywdy i dokumentacją.
  4. Dalsze krokiReklamacja, Rzecznik Finansowy albo pozew, z kontrolą terminu przedawnienia.co do zasady 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie obowiązanej

Jeżeli ubezpieczyciel przyznał kwotę, z którą poszkodowany się nie zgadza, możliwe kroki opisuje poradnik Odszkodowanie od ubezpieczyciela: odmowa lub zaniżona kwota. Spór z ubezpieczycielem można przedstawić Rzecznikowi Finansowemu. Sposób przygotowania pozwu, gdy sprawa trafia do sądu, opisuje poradnik Pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi zadośćuczynienie po wypadku samochodowym?

Przepisy nie podają kwot ani tabel. Wysokość zależy od rozmiaru krzywdy, czasu trwania cierpień, trwałych następstw i innych okoliczności sprawy. Kwotę ustala sąd albo strony w ugodzie.

Czy zadośćuczynienie po wypadku wypłaca ubezpieczyciel sprawcy?

Przy wypadku komunikacyjnym poszkodowany może kierować roszczenie bezpośrednio do ubezpieczyciela OC sprawcy (art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Ubezpieczyciel odpowiada w granicach sumy gwarancyjnej z umowy.

Czy można żądać zadośćuczynienia, gdy dolegliwości ujawniły się po kilku miesiącach?

Przedawnienie liczy się od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przy późno ujawnionych dolegliwościach ustalenie tej daty wymaga oceny dokumentacji medycznej.

Czy zadośćuczynienia i odszkodowania można żądać w jednym piśmie?

Tak, ale każde roszczenie warto podać osobno, z odrębną kwotą i uzasadnieniem. Odszkodowanie potwierdzają rachunki, a zadośćuczynienie opis krzywdy i dokumentacja medyczna.

Powiązane poradniki

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Ustawa – Kodeks cywilny, art. 445, 446 i 442¹.
  • Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, art. 19 ust. 1.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.