Zmiany z 2022 r. w liczbie punktów
Zmiana obowiązująca od 17.09.2022 r. podniosła górną granicę punktów za jedno wykroczenie z 10 do 15. Dla kierowcy oznacza to, że pojedyncze zdarzenie może dziś stanowić znacznie większą część dopuszczalnego limitu niż przed tą datą. Zestawienia sporządzane przed kilkoma laty nie oddają więc dobrze obecnych proporcji.
Przy każdym zdarzeniu warto zapisać datę popełnienia wykroczenia i zaznaczyć, czy miało ono miejsce przed 17.09.2022 r., czy po tym dniu. Jeżeli lista obejmuje zdarzenia z kilku lat, takie oznaczenie pozwala odróżnić sprawy, w których mogły obowiązywać wcześniejsze zasady. Ocena, które reguły stosuje się do starszego zdarzenia, należy do analizy konkretnej sprawy.
Nie warto też opierać się na liczbach powtarzanych w rozmowach ze znajomymi lub na forach. Liczba punktów zależy od rodzaju wykroczenia, a przepisy w tym zakresie były zmieniane. Bezpieczniej jest przepisać dane z dokumentu, który kierowca otrzymał w danej sprawie.
Limit 24 i 20 punktów
Ustawa przewiduje limit 24 punktów dla kierowcy, który ma prawo jazdy dłużej niż rok. Dla osoby, która uzyskała prawo jazdy niedawno i ma je krócej niż rok, limit wynosi 20 punktów. Przed porównaniem sumy z limitem trzeba więc ustalić datę uzyskania uprawnień i odnieść ją do dat poszczególnych wykroczeń.
Prosty przykład pokazuje, jak szybko suma może przekroczyć próg. Kierowca, któremu w ciągu kilku miesięcy wpisano za dwa zdarzenia po kilkanaście punktów, może znaleźć się powyżej 24 punktów. U osoby z krótkim stażem podobny wynik może przekroczyć limit 20 punktów jeszcze wcześniej.
Przekroczenie 24 punktów należy do podstaw zatrzymania prawa jazdy. Inne podstawy zatrzymania, a także pierwsze czynności po otrzymaniu dokumentów, opisuje poradnik zatrzymanie prawa jazdy. Skutki przekroczenia limitu przez osobę z krótkim stażem wymagają oceny na podstawie dat i doręczonych pism.
Notatka o każdym wykroczeniu
Najwięcej wątpliwości pojawia się wtedy, gdy kierowca pamięta zdarzenia tylko ogólnie. Dlatego dla każdego wykroczenia warto sporządzić krótką notatkę zawierającą:
- datę, godzinę i miejsce zdarzenia,
- informację, kto ujawnił wykroczenie: Policja na miejscu czy urządzenie nadzorowane przez CANARD, czyli Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego,
- rodzaj rozstrzygnięcia: przyjęty mandat karny, wyrok sądu albo sprawa, która nadal się toczy,
- liczbę punktów, jeżeli wskazano ją w dokumencie,
- datę zapłaty grzywny, jeżeli została nałożona.
Przyjęty mandat karny jest prawomocny i co do zasady nie można go później skutecznie podważyć. Dlatego dobrze znać swoją dotychczasową sumę punktów, zanim zapadnie decyzja o przyjęciu kolejnego mandatu. Możliwość odmowy i jej konsekwencje opisuje poradnik odmowa przyjęcia mandatu.
Jeżeli sprawa trafiła do sądu, w notatce warto zapisać sygnaturę i datę doręczenia każdego pisma. Gdy doręczono wyrok nakazowy, zasady wniesienia sprzeciwu opisuje poradnik wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie.
Kiedy punkty przestają się liczyć
Pytanie o to, kiedy punkty „znikają”, pojawia się najczęściej. Odpowiedź zależy od przepisów obowiązujących w danym okresie oraz od dat związanych z konkretnym rozstrzygnięciem. Uproszczone reguły powtarzane w rozmowach nie uwzględniają tych różnic.
Z tego powodu przy każdym zdarzeniu warto mieć zapisane trzy daty: popełnienia wykroczenia, przyjęcia mandatu lub uprawomocnienia wyroku oraz zapłaty grzywny. Dopiero zestawienie tych dat z właściwymi przepisami pozwala ocenić, które punkty są nadal liczone do limitu.
Przykładowo kierowca ma na liście zdarzenie z wiosny ubiegłego roku i drugie z jesieni. Pierwsza sprawa zakończyła się przyjęciem mandatu, a drugą rozpoznaje sąd. W takiej sytuacji samo policzenie miesięcy od daty zdarzenia nie wystarczy do ustalenia aktualnej sumy.
Jak uporządkować punkty karne
- Lista zdarzeńData, miejsce i rodzaj rozstrzygnięcia przy każdym wykroczeniu.
- PunktyLiczba wskazana w dokumentach, z oznaczeniem zdarzeń sprzed 17.09.2022 r. i późniejszych.
- LimitPorównanie sumy z limitem 24 lub 20 punktów, zależnie od stażu kierowcy.
- OcenaUstalenie, które punkty są nadal liczone i jakie skutki wynikają z sumy.
Do rozmowy o sprawie przydaje się taka lista wraz z kopiami dokumentów. Sposób przygotowania chronologii opisuje poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.