Odrzucenie oferty, wykluczenie wykonawcy i wybór innej oferty
Wykluczenie dotyczy wykonawcy i przesłanek z art. 108 PZP, a także art. 109, jeżeli zamawiający przewidział odpowiednie fakultatywne podstawy. Odrzucenie dotyczy oferty. Art. 226 PZP obejmuje m.in. ofertę wykonawcy wykluczonego, ofertę niezgodną z warunkami zamówienia i ofertę z rażąco niską ceną. Przygotowanie odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia ceny opisuje poradnik Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny.
Odwołanie można oprzeć na niezgodnej z ustawą czynności lub zaniechaniu zamawiającego (art. 513). Uprawniony musi zasadniczo mieć lub mieć wcześniej interes w uzyskaniu zamówienia oraz ponieść lub móc ponieść szkodę wskutek naruszenia (art. 505). Samo niezadowolenie z wyboru konkurenta nie zastępuje zarzutów i dowodów.
Daty i terminy
Przy odwołaniu od zakomunikowanej czynności terminy zależą od wartości zamówienia i sposobu przekazania informacji (art. 515 ust. 1 PZP).
| Wartość zamówienia | Informacja elektroniczna | Inny sposób przekazania |
|---|---|---|
| Co najmniej progi unijne | 10 dni | 15 dni |
| Poniżej progów unijnych | 5 dni | 10 dni |
Terminy liczy się od przekazania informacji o czynności. Od treści ogłoszenia lub dokumentów zamówienia zasadniczo przysługuje 10 dni powyżej progów i 5 dni poniżej nich, od właściwej publikacji. Dla innych sytuacji art. 515 ust. 3–4 przewiduje odrębne początki i granice terminów. Nie należy stosować tabeli automatycznie do nieopublikowanego udzielenia zamówienia.
Gdzie i jak wnieść odwołanie
Odwołanie kieruje się do Prezesa KIO. Przed upływem terminu trzeba przekazać je lub kopię zamawiającemu tak, aby mógł zapoznać się z treścią (art. 514 PZP).
Art. 508 dopuszcza formę pisemną, formę elektroniczną oraz postać elektroniczną opatrzoną podpisem zaufanym. Nie należy utożsamiać podpisanego elektronicznie pisma ze zwykłym niepodpisanym e-mailem.
Odwołanie wskazuje czynność lub zaniechanie, zarzuty, żądanie, okoliczności faktyczne i prawne oraz dowody. Trzeba dołączyć m.in. dowód wpisu, przekazania zamawiającemu i umocowania (art. 516).
Wpis od odwołania
Dla zwykłych dostaw i usług wpis wynosi 7500 zł poniżej progów unijnych albo 15 000 zł przy ich osiągnięciu. Dla robót budowlanych odpowiednio 10 000 zł i 20 000 zł. Szczególne kategorie określa § 2 rozporządzenia z 30.12.2020. Wpis należy uiścić najpóźniej w dniu upływu terminu odwołania (art. 517 ust. 2 PZP).
Co przygotować przed rozmową z prawnikiem
Ocena sprawy opiera się na dokumentach. Przed rozmową warto zebrać m.in.:
- informację o wyniku postępowania lub o odrzuceniu oferty, w postaci, w jakiej dotarła;
- ogłoszenie o zamówieniu i dokumenty zamówienia, w tym ich zmiany i odpowiedzi na pytania wykonawców, jeśli były;
- złożoną ofertę wraz z załącznikami i potwierdzeniem jej złożenia;
- korespondencję z zamawiającym, w tym wezwania i udzielone odpowiedzi;
- dokumenty dotyczące oferty, która została wybrana, jeśli wykonawca je otrzymał;
- notatkę z chronologią zdarzeń, sporządzoną przez osobę, która przygotowywała ofertę.
Lista jest pomocnicza, a komplet dokumentów zależy od sprawy. Ogólne wskazówki, jak uporządkować informacje przed konsultacją, zawiera poradnik Jak uporządkować informacje przed rozmową.
Pytania, które warto zadać prawnikowi
Rozmowę ułatwia lista pytań przygotowana wcześniej. Mogą to być m.in. pytania:
- czy w tej sprawie przysługuje odwołanie i do kiedy można je wnieść;
- jakie koszty wiążą się z wniesieniem odwołania;
- jakie wymogi formalne musi spełnić odwołanie i komu należy je przekazać;
- czy uzasadnienie odrzucenia oferty lub wykluczenia odpowiada dokumentom zamówienia;
- czy zarzuty wobec wybranej oferty można wykazać dokumentami, którymi dysponuje wykonawca.
Co powinno wynikać z analizy przed odwołaniem
Decyzja o odwołaniu do KIO od wyniku przetargu jest decyzją biznesową, ale opiera się na ocenie prawnej. Analiza powinna odpowiedzieć na pytanie, które konkretnie czynności zamawiającego wykonawca kwestionuje i dlaczego. Ogólne niezadowolenie z wyniku nie zastępuje wskazania błędu w konkretnej czynności.
Analiza powinna też obejmować dowody. Wykonawca powinien wiedzieć, które dokumenty potwierdzają jego stanowisko i których dokumentów jeszcze nie ma. Zakres zarzutów, wymogi formalne i koszty ustala prawnik po zapoznaniu się z aktami.
Odrzucenie oferty w PZP: przygotowanie do decyzji o odwołaniu
- Zapisanie datDzień i godzina otrzymania informacji o wyniku oraz droga, którą dotarła.
- Rozpoznanie rozstrzygnięciaUstalenie, czy chodzi o odrzucenie oferty, wykluczenie wykonawcy, czy wybór innej oferty.
- Zebranie dokumentówOgłoszenie, dokumenty zamówienia, oferta, korespondencja z zamawiającym i informacja o wyniku.
- Analiza z prawnikiemPorównanie uzasadnienia zamawiającego z dokumentami zamówienia i ocena dowodów.
- Decyzja wykonawcyWybór, czy wnieść odwołanie, na podstawie oceny prawnej i kosztów.
Typowe błędy
- Odkładanie decyzji do czasu „spokojnej analizy”. Bez ustalenia terminu nie wiadomo, ile czasu zostało na decyzję.
- Brak zapisu daty otrzymania informacji. Później trudno ją odtworzyć, a od niej zaczyna się rozmowa o terminach.
- Czytanie tylko rozstrzygnięcia, bez uzasadnienia. Ocena sprawy zależy od powodów, które podał zamawiający.
- Mylenie odrzucenia oferty z wykluczeniem wykonawcy. Przy analizie warto opisać każde rozstrzygnięcie osobno, z podanym uzasadnieniem.
- Przekazanie prawnikowi niepełnych dokumentów zamówienia. Zmiany dokumentów i odpowiedzi na pytania wykonawców, jeśli były, mogą mieć znaczenie dla oceny.
Tematy powiązane
Umów zawieranych między przedsiębiorcami poza postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego tu nie omawiamy. O tych umowach piszemy w poradniku Umowa handlowa – co sprawdzić przed podpisem. Sporów z wykonania umowy zawartej po przetargu również tu nie opisujemy. Zasady kary umownej między firmami opisuje poradnik Kara umowna między firmami.