Opoka · Krawczyk
ADWOKACI

Odwołanie darowizny – umowa, zdarzenia i daty do sprawdzenia

Odwołanie darowizny warto zacząć od przeczytania umowy i określenia, co darczyńca chce odzyskać lub zmienić. W jednej rodzinie chodzi o powrót własności mieszkania. W innej o możliwość dalszego mieszkania albo uzyskanie opieki, o której mówiono przy przekazaniu domu. Te oczekiwania wymagają odmiennych pytań, nawet jeżeli w obydwu rozmowach pojawia się określenie „rażąca niewdzięczność”.

Przesłanki odwołania, termin i jego skutki ocenia się w konkretnej sprawie. Przygotowane wcześniej dokumenty i opis zdarzeń ułatwiają taką ocenę.

Opoka · KrawczykStan prawny:

Co strony rzeczywiście zawarły

Przy przekazaniu mieszkania pomocny będzie cały wypis aktu, łącznie z końcowymi postanowieniami. Warto przeczytać nie tylko tytuł umowy, lecz także opis nieruchomości, udziały oraz postanowienia dotyczące korzystania z niej po podpisaniu aktu. Jeżeli rodzice wspólnie rozporządzili swoim prawem, trzeba odczytać, kto w dokumencie występuje jako darczyńca i co przekazała każda z osób.

Darowizna mieszkania z zastrzeżeniem dożywotniej służebności mieszkania pozostaje darowizną. Przy umowie o dożywocie nabywca w zamian za przeniesienie własności nieruchomości zobowiązuje się do dożywotniego utrzymania zbywcy. Przepis o dożywociu opisuje tę umowę, a nie zasady odwołania darowizny. O rodzaju umowy decyduje treść aktu, a nie potoczna nazwa. Jeśli rodzina używała słowa „dożywocie” w potocznym znaczeniu, warto ustalić, co dokładnie znalazło się w akcie. Różnice między tymi umowami opisuje też poradnik Zachowek od darowizny, testamentu i umowy dożywocia.

Przykładowo matka przekazała córce mieszkanie i zachowała możliwość korzystania z dwóch pomieszczeń. Obie rozmawiały też o pomocy w zakupach. Jeżeli obecny problem polega na utracie dostępu do jednego z pokoi, trzeba w pierwszej kolejności pokazać właściwe postanowienie aktu. Jeżeli chodzi o zakupy albo pomoc w chorobie, potrzebne będą informacje o uzgodnionym zakresie pomocy i późniejszych wydarzeniach.

Rażąca niewdzięczność – opis zachowania obdarowanego

Gdy darczyńca opisuje zachowanie jako rażącą niewdzięczność, do rozmowy z prawnikiem warto przygotować konkretne zdarzenia i ich daty. Zamiast określenia „syn zerwał kontakt” warto wskazać ostatni kontakt, późniejsze próby rozmowy oraz znane powody przerwy. Czy opisane zachowanie odpowiada ustawowej przesłance, ocenia się w konkretnej sprawie.

Gdy darczyńca opisuje odmowę pomocy, przydatne są treść prośby, sposób jej przekazania, odpowiedź obdarowanego i informacja o skutkach dla darczyńcy. Czym innym jest brak odpowiedzi na jedną wiadomość, a czym innym jednoznaczna odpowiedź na konkretną prośbę. Warto zachować pełną rozmowę, również gdy niektóre fragmenty nie potwierdzają początkowej interpretacji.

Opis kilku zdarzeń powinien uwzględniać osoby obecne przy każdym z nich. Sąsiadka mogła osobiście widzieć wymianę zamków, a o dawnej kłótni dowiedzieć się dopiero później od darczyńcy. Przy takim opisie łatwiej ustalić, kto może wypowiedzieć się o fakcie z własnej obserwacji. Nie ma potrzeby uzgadniania z rodziną wspólnej wersji wydarzeń.

Daty zdarzeń a termin na odwołanie darowizny

Do oceny terminu warto zapisać datę zdarzenia oraz datę, kiedy darczyńca się o nim dowiedział. Mogą być różne. Jeżeli informację przekazywano stopniowo, dobrze odtworzyć, co dokładnie było wiadomo za pierwszym razem, a co wyjaśniło się później. Przy wielu zdarzeniach każda pozycja powinna mieć osobne daty. Długość terminu i zdarzenie, od którego się go liczy, wymagają sprawdzenia w konkretnej sprawie.

Można rozważyć przykład darczyńcy, który po pobycie w szpitalu wrócił do zamkniętego mieszkania. O wymianie zamków dowiedział się telefonicznie wcześniej, ale dopiero na miejscu usłyszał odmowę wydania kluczy. W opisie warto wskazać rozmowę, powrót i odmowę. Ustalenia, od jakiego zdarzenia liczyć termin i czy podjęte działania go zachowują, nie należy opierać na samej dacie podpisania aktu darowizny.

Przygotowanie do oceny odwołania

  1. Rodzaj umowyOdczytać nazwę, przedmiot i postanowienia o mieszkaniu lub opiece.
  2. Zachowanie obdarowanegoOpisać pojedyncze zdarzenia, reakcje stron i bezpośrednie źródła informacji.
  3. DatyOddzielić moment zdarzenia od uzyskania wiadomości przez darczyńcę oraz od późniejszej korespondencji.
  4. Oczekiwany rezultatWskazać, czy chodzi o rzecz, pieniądze, dostęp do mieszkania czy wykonanie konkretnego uzgodnienia.

Korespondencja z obdarowanym i zwrot darowizny po odwołaniu – co zebrać

Jeśli darczyńca już zwrócił się do obdarowanego, warto pokazać dokładnie to, co wysłał. Sformułowania „oddaj klucze”, „chcę cofnąć darowiznę” i „wróćmy do rozmowy o opiece” mogą dotyczyć odmiennych celów. Do oceny wcześniejszych działań potrzebne są treść wiadomości, sposób przekazania i informacja, czy odbiorca odpowiedział. Nie należy porządkować historii dopiero przez wysyłanie kolejnej wersji oświadczenia.

Przy przekazaniu pieniędzy można doprecyzować, jaka suma była przedmiotem darowizny i czy później część środków wróciła. Warto zachować tytuły przelewów oraz wiadomości dotyczące płatności. Jeśli kwota wróciła z opisem „na remont”, a darczyńca traktuje ją jako częściowy zwrot, rozbieżność powinna znaleźć się w opisie. Pozwoli odróżnić faktyczny przepływ pieniędzy od sporu o jego znaczenie.

Przy nieruchomości trzeba ustalić aktualny stan i oczekiwaną zmianę. Oddanie kluczy oznacza co innego niż zmiana wpisu własności. Jeżeli w grę wchodzą również inne osoby korzystające z lokalu, warto odnotować, kto w nim mieszka i jakie dokumenty są dostępne. Forma oświadczenia, skutek odwołania dla własności oraz dalszy krok przy odmowie zwrotu wymagają indywidualnej oceny.

Przy darowiźnie ruchomości przydaje się dokładny opis rzeczy. W rodzinie mogły znajdować się dwa podobne samochody albo kilka elementów jednego kompletu. Warto odszukać numer identyfikacyjny, datę przekazania i posiadane fotografie. Dzięki temu w rozmowie o zwrocie można jednoznacznie określić przedmiot, także wtedy, gdy rodzina inaczej pamięta jego stan.

Najczęstsze pytania

Czy odwołanie darowizny jest właściwym pytaniem, jeśli darczyńca chce nadal mieszkać w lokalu?

Warto najpierw przeczytać postanowienia o korzystaniu z mieszkania i opisać konkretną przeszkodę. Darczyńca może oczekiwać wyłącznie dostępu do swoich pomieszczeń. Prawnik może wtedy ocenić sytuację w odniesieniu do tego celu oraz osobno omówić kwestię odwołania umowy.

Jak przygotować pytanie o odwołanie darowizny mieszkania przekazanego dwojgu osobom?

Przydatne będą informacje o udziałach i zachowaniu każdego obdarowanego. Jeżeli zarzut dotyczy wyłącznie jednej osoby, najlepiej wskazać jej konkretne działania. Nie należy przypisywać drugiemu obdarowanemu zachowania tylko dlatego, że obie osoby znalazły się w tym samym akcie.

Co zrobić z wiadomościami po pojednaniu rodziny?

Warto zachować je w kolejności wraz z wcześniejszą korespondencją. Jeśli po rozmowie strony ponownie uzgodniły sposób opieki albo darczyńca zaakceptował określoną propozycję, znaczenie tych słów dla sprawy wymaga oceny na tle całej historii. Wybranie wyłącznie wiadomości z okresu najostrzejszego konfliktu pomija część historii.

Czy do rozmowy potrzebny jest nowy dokument od obdarowanego?

Można zacząć od tego, czym darczyńca już dysponuje. Przy sporze o treść ustnych zapewnień ważne będą własna relacja, posiadane wiadomości i informacje o uczestnikach rozmowy. Brak współpracy drugiej strony warto odnotować, jeżeli wpływa na dostęp do dokumentów.

Czy ustalenia dotyczące zachowku pomogą w odwołaniu darowizny za życia?

Doliczanie darowizn przy obliczaniu zachowku dotyczy spadku po zmarłym. Nie rozstrzyga, czy żyjący darczyńca ma podstawę do odzyskania rzeczy. Do oceny tej drugiej sprawy przydatne są przede wszystkim umowa, opis zachowania i daty konkretnych zdarzeń. Sam zachowek opisuje poradnik Zachowek po rodzicach. Możliwość konsultacji można ustalić przez kontakt.

Powiązane poradniki

Mieszkają Państwo za granicą?

Sprawami Polaków za granicą zajmuje się serwis TwojaSprawa.

TwojaSprawa

Mają Państwo pytanie dotyczące własnej sprawy?

Prosimy krótko opisać, czego dotyczy sprawa. Odpowiemy, czy i w jaki sposób możemy pomóc.

Kontakt z kancelarią

Źródła

  • Kodeks cywilny, art. 908, w zakresie umowy o dożywocie.
  • Poradnik „Testament, darowizna i dożywocie a zachowek”, części o darowiźnie z zastrzeżeniem służebności i o umowie o dożywocie.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.